Σάββατο, 19 Μαΐου 2018

Ευθανασία


Πάντα μου έκανε εντύπωση ότι ενώ η λέξη "ευθανασία" θα έπρεπε να έχει μια σαφώς θετική σημασία στα ελληνικά, ως ο "καλός θάνατος", μας ακούγεται εντελώς διαφορετικά και έχει κυρίως αρνητική χροιά: ουσιαστικά η πλειοψηφία των Νεοελλήνων την εκλαμβάνει ως αναγκαίο κακό για κατοικίδια ζώα και ως εγκληματική ενέργεια για συνανθρώπους μας. Πρόκειται για "σημασιολογικό δάνειο", με πληροφόρησε ο σοφός μου διαδικτυακός συμβουλάτορας επί των γλωσσολογικών, Ν.Σ.

Μια σύντομη διαδικτυακή αναζήτηση με πληροφορεί ότι ο όρος ευθανασία (euthanasia) με την σύγχρονη έννοια του, δημιουργήθηκε μάλλον από τον Άγγλο φιλόσοφο Francis Bacon, ο οποίος έγραψε ότι «το έργο της ιατρικής είναι η αποκατάσταση της υγείας και η καταπράυνση των πόνων, όχι μόνο όταν η καταπράυνση αυτή μπορεί να οδηγήσει στη θεραπεία, αλλά και όταν μπορεί να εξασφαλίσει έναν εύκολο και γαλήνιο θάνατο». Ο Bacon αναφέρθηκε στον όρο "εξωτερική ευθανασία" για να αναδείξει τον εύκολο, ανώδυνο, ευτυχισμένο θάνατο, όπου ένας γιατρός έχει την ευθύνη να ανακουφίσει τα βάσανα του σώματος, θέλοντας να τον ξεχωρίσει από την ευθανασία ως εσωτερική προσωπική διαδικασία που αφορά την προετοιμασία της ψυχής.

Ο νόμος για την ευθανασία στην Ολλανδία ψηφίστηκε το 2002, όταν τον υπέγραψε η υπουργός Ελς Μπορστ (σύζυγος του αδερφού του Πητ Μπορστ και μητέρα της συζύγου του Ζακ Νέφιες, συναδέλφων, φίλων, και συνεργατών μου), λέγοντας και ένα βαθιά σαρκαστικό "τετέλεσται". Το πλήρωσε πάνω από μια δεκαετία αργότερα με την δολοφονία της από έναν ψυχοπαθή προτεστάντη, ο οποίος απολογήθηκε λέγοντας ότι "μου το ζήτησε ο Θεός". Πάλι καλά, γιατί αν είχε γίνει αυτό στην Ελλάδα κατά πάσα πιθανότητα την δολοφονία θα την είχε ζητήσει εξ άμβωνος ο Άνθιμος.

Χθες τελείωσε την ζωή της με ευθανασία, η μητέρα της στενότερης φίλης και συνεργάτιδας μου στην Ολλανδία - δεν θα πω το όνομα της αν και αρκετοί αναγνώστες θα καταλάβουν.

Είχε διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα το φθινόπωρο. Δεν θέλησε να κάνει θεραπεία για να επεκτείνει την ζωή της για λίγους μήνες. Επέλεξε παρηγορητική φροντίδα  με ακτινοθεραπείες, μια-δυο παρακεντήσεις, και παυσίπονα. Πριν δυο εβδομάδες κατάλαβε ότι δεν μπορούσε να πάει να δει τον αγαπημένο της μαέστρο στην τελευταία συναυλία και των δυο τους - είναι και αυτός ασθενής με καρκίνο. Του έγραψε ένα σύντομο γράμμα, και αυτός την επισκέφτηκε και γνωρίστηκαν για πρώτη φορά λίγο πριν πεθάνουν και οι δύο. Λίγο μετά, κάλεσε την κόρη της και της ζήτησε να πάνε μαζί στον οικογενειακό γιατρό, την προηγούμενη Τρίτη.  Του εξήγησε ότι έχει κουραστεί, ότι αποχαιρέτησε όσους ήθελε, και είναι έτοιμη. Την επόμενη την επισκέφθηκε ο ειδικά εκπαιδευμένος γιατρός της περιοχής, που συμφώνησε και αυτός. Θα μπορούσε να ζήσει άλλους δυο-τρεις μήνες, αλλά με μεγάλες δόσεις από παυσίπονα και μικρή επικοινωνία. Προτίμησε να τελειώσει την ζωή της δυο μέρες μετά, χθες την Παρασκευή, στο σπίτι της, μαζί με τα τρία παιδιά της, τα τέσσερα εγγόνια της, και τον πρώην σύζυγο της. Όπως αυτή ήθελε. Είχε έναν καλό θάνατο.

Θα την θυμούνται χαμογελαστή, έτοιμη, στον καναπέ του σπιτιού της, να τους αποχαιρετά. Πόσο διαφορετικό από την εικόνα των γονιών μου σε έναν θάλαμο νοσοκομείου, ανάμεσα σε αγνώστους στα διπλανά κρεβάτια, με το μισό τους βάρος, ημι-ναρκωμένοι από την μορφίνη, ταλαιπωρημένοι από αλλεπάλληλες άσκοπες επεμβάσεις και χημειοθεραπείες, περιμένοντας ένα "θαύμα" και χωρίς ποτέ να καταφέρουμε να πούμε ένα αξιοπρεπές "αντίο".

Μήπως έχει πλέον φτάσει η κατάλληλη ώρα για να γίνει σοβαρά η συζήτηση για την ευθανασία και στην Ελλάδα;


Πέμπτη, 10 Μαΐου 2018

Τις Πταίει;


Η δεύτερη μου ανάγνωση σήμερα το πρωί μαζί με τον καφέ - της Αναλήψεως στο Καθολικό εορτολόγιο και αργία - ήταν η απίστευτη ιστορία της καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μαίρης Μαύρη-Βαβαγιάννη, που από μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας κατηγορίας στην υπόθεση του ξυλοδαρμού του φοιτητή Κώστα Διαλυνά από "πέντε μαυροντυμένους μαντράχαλους με ξυρισμένα κεφάλια", βρέθηκε κατηγορούμενη για ψευδορκία. Η κ. Βαβαγιάννη είχε σημειώσει τον αριθμό του αυτοκινήτου, που ανήκε μέσω μακρόχρονης μίσθωσης στον Κασιδιάρη. Το δικαστήριο προφανώς έκρινε την μαρτυρία της αναξιόπιστη, ενώ θεώρησε ότι ένας τυχαίος κύριος που θυμόταν ότι είχε δει το αμάξι του Κλασιδιάρη σε ένα πάρκινγκ έχαιρε πλήρους αξιοπιστίας.
Μόνο και μόνο αυτά τα γεγονότα, θα αρκούσαν για να θεωρήσω ότι πέραν της οικονομικής χρεοκοπίας, στην Ελλάδα έχουμε και μια ιδιότυπη ηθική χρεοκοπία. Αδυνατώ να καταφύγω στην εύκολη λύση να αρχίσω να φωνασκώ για τους πολιτικούς. Οι ευθύνες για αυτή την καθολική χρεοκοπία είναι πολύ μεγάλες για αποδοθούν σε λίγους. Είναι πολύ εύκολο, πολύ βολικό, και πολύ λανθασμένο. Στην Ελλάδα έχουμε πολλαπλές χρεοκοπίες, και πολλούς υπεύθυνους.
Για την κατάσταση στην Παιδεία φταίνε και πολλοί καθηγητές (ασυνείδητοι, διαπλεκόμενοι, ανεπαρκείς) και πολλοί φοιτητές (τραμπούκοι, αδιάφοροι). Την Παιδεία όμως την κρατάνε ζωντανή κάποιοι εμπνευσμένοι, ηρωικοί θα έλεγα, δάσκαλοι, καθηγητές, πανεπιστημιακοί, που αρνούνται να συμβιβαστούν με την λογική της ήσσονος προσπάθειας και δίνουν μικρές ιδιότυπες καθημερινές μάχες που κρατάνε την παιδεία ζωντανή. Για την κατάσταση στην Υγεία φταίνε και πολλοί γιατροί (διεφθαρμένοι, ανεπαρκείς) και πολλοί ασθενείς (έτοιμοι για φακελάκι ώστε να ευνοηθούν).

Την Υγεία την κρατάνε ζωντανή κάποιοι κακοπληρωμένοι γιατροί που σέβονται τους όρκους τους, είτε στα ιατρεία τους είτε στα δημόσια νοσοκομεία, και τιμούν το λειτούργημα τους. Για την κατάσταση στην Οικονομία φταίνε και πολλοί πολιτικοί και εκτελεστικοί ηγέτες (παροχές, διαφθορά, χρηματισμός) και πολλοί επιχειρηματίες (φοροκλοπή και φοροδιαφυγή, διαφθορά και ασυνειδησία) και πολλοί καταναλωτές (φοροκλοπή και φοροδιαφυγή, έτοιμοι για το ρουσφέτι σε όλα τα επίπεδα).
Την Οικονομία την κρατάνε ζωντανή κάποιοι επιχειρηματίες (που καταφέρνουν να παράγουν, να επενδύουν, να εισπράττουν, και να κινούν την οικονομία), κάποια υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη (που παίρνουν προσπαθούν να βελτιώσουν τις οικονομικές συνθήκες εν μέσω συνήθως λαϊκής κατακραυγής), αλλά και - κυρίως - κάποιοι πολίτες που εργάζονται παραγωγικά και ενσυνείδητα.
Για την κατάσταση στην Δικαιοσύνη, όσο και να προσπαθώ να βρω φταίχτες σε πολλές πλευρές, οι ευθύνες των δικαστικών, είναι τεράστιες αν όχι αποκλειστικές.