Σάββατο, 16 Μαΐου 2015

Πέρα απο την γέφυρα του Αδάμ - other-side.gr


... στην Νότιο Κίνα, στην Σανγκάη συγκεκριμένα. Αξιολογώντας, όπως λέγαμε στο προηγούμενο ταξιδιωτικό σημείωμα. Στην δεύτερη μόλις επίσκεψη μου στην Κίνα (η πρώτη τον Μάϊο του 2008 στο Πεκίνο – Μπεζίνγκ σωστότερα, λίγο πριν του Ολυμπιακούς), συνεχίζει να με εκπλήσει πόσες πολλές ομοιότητες έχουμε εμείς οι Έλληνες με τους Κινέζους.

Ας αρχίσουμε απο το φαγητό, που στα εστιατόρια δεν σερβίρεται ποτέ σχεδόν στο «πιάτο σου», αλλά ως μια ακολουθία μικρών συγκεκριμένων πιάτων στο κέντρο του τραπεζιού – στην Σανγκάη μάλιστα όπως έμαθα δια της πρακτικής ασκήσεως συνηθίζεται να συνοδεύουν τους εξαιρετικούς τους «μεζέδες» με δυνατό αλκοόλ, το Μάο-Τάϊ, που θυμίζει έντονα την δικιά μας ρακή. Ο Κινέζος οικοδεσπότης θα γεμίσει το ποτήρι του φιλοξενούμενου, θα αναλύσει με ενθουσιασμό τις παραδοσικές λιχουδιές, θα τσακωθεί με τον σερβιτόρο εάν κάποιο πιάτο έχει το παραμικρό ψεγάδι, θα θεωρήσει ότι έχεις μείνει νηστικός εάν πάρεις το τελευταίο κομμάτι από κάποιο πιάτο και θα παραγγείλει κι άλλο, και φυσικά θα αρνηθεί κατηγορηματικά να σε αφήσει να πληρώσεις τον λογαριασμό και θα σε αντιμετωπίσει ως παρανοϊκό εάν σκεφτείς να «τα μοιραστούμε».

Το επόμενο κοινό μας, είναι η αγάπη των οδηγών και των δύο χωρών για την κόρνα τους και για να χώνονται μπροστά στο φανάρι για την στροφή, η εμμονή τους να αγνοούν  τους πεζούς και τους ποδηλάτες, η συνήθεια τους να αγαπούν τα μηχανάκια αλλά όχι το κράνος, να παρκάρουν όπου τους βολεύει, να αλλάζουν λωρίδα κάθε πεντακόσια περίπου μέτρα χωρίς φλας, να οδηγούν στην εξωτερική με εξήντα και στην εσωτερική με εκατόν είκοσι, και άλλα χαριτωμένα συνήθεια που απελπίζουν πολλούς Ευρωπαίους συναδέλφους μου, αλλά με κάνουν να αισθάνομαι πολύ άνετα στους δρόμους τους.

Στον περισσότερο «Δυτικό» κόσμο έαν ψάχνεις ένα μπλουζάκι νούμερο τριαντατέσσερα και ο πωλητής δεν το βρίσκει, το πιθανότερο είναι να ζητήσει χαμηλόφωνα και ευγενικά να περιμένεις ένα δεκάλεπτο για να σου φέρει το μπλουζάκι. Στην Κίνα ο πωλητής θα μπήξει μια στριγγλιά που μάλλον μεταφράζεται σε ένα «Ελένη ο στρογγυλομάτης θέλει το τριαντατέσσερα το έχει η αποθήκη ρε;» και ενώ προσπαθείς να ανακτήσεις την ακοή σου, το μπλουζάκι θα προσγειωθεί δίπλα σου σε χρόνο ρεκόρ.

Ένα άλλο κοινό μας είναι η αγάπη που τρέφουμε για τους γείτονες μας εξ΄ανατολών. Εδώ που τα λέμε φυσικά, μπροστά σε αυτά που έχουνε κάνει οι Ιάπωνες στους Κινέζους αυτά που κάνανε οι Τούρκοι στην Σμύρνη μοιάζουνε το πολύ με «συνωστισμό». Το βλέμμα της πωλήτριας στο Duty Free όταν ρώτησα που μπορώ να βρω την ανδρική σειρά καλλυντικών του αγαπημένου μου  Issey Miyaki, πιστοποίησε ότι η αντιπάθεια προς τους γείτονες φτάνει μάλλον αρκετά μακριά. Πάραυτα, αυτό δεν τους εμποδίζει να τιμούν τα μάλλον πολυάριθμα Γιαπωνέζικα εστιατόρια που ευδοκιμούν στις γειτονιές της Σανγκάης. Ας μην παραλείψω και το ότι τελειώσανε τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο με έναν εμφύλιο, έστω και αν οι νικητές εκεί τους βγήκανε ανάποδα.

Ακαδημαϊκά οι Κινέζοι είναι επίσης ενδιαφέρουσα περίπτωση: ενώ οι Αγγλοσάξωνες την οποιαδήποτε επιστημονική κριτική την αντιμετωπίζουν επικοδομητικά, αρκεί να γίνεται με ένα σχετικό τακτ, οι Κινέζοι είναι μάλλον λιγότερο ευαίσθητοι. Στην Αγγλία π.χ. «η ιδέα σας είναι εξαιρετική αλλά θα πρότεινα να εξετάσουμε ορισμένες παραμέτρους» σημαίνει ότι βασικά έχεις μια πιθανον αποδεκτή ιδέα αλλά καμμία απολύτως πιθανότητα να την πραγματοποιήσεις εάν δεν αλλάξεις το πείραμα. Στην Κίνα αλλά και στην Ελλάδα η ίδια ακριβώς φράση σημαίνει ότι η ιδέα σου είναι εξαιρετική αλλά ο άλλος πάει να κάνει τον έξυπνο συζητώντας ασήμαντες λεπτομέρεις. Αυτή η ομοιότητα, που διέγνωσα μάλλον έγκαιρα, αποδείχθηκε χρήσιμη κατά την διαδικασία της αξιολόγησης.

Οσο για την σημασία της οικογένειας και την ανοχή μας στο διαφορετικό, ακόμα γελάω με τις ιστορίες του Κινέζου φιλου μου του Χάρη, όταν η μικρή αδερφή του (δευτερης γενιάς Κινέζα στην Μελβούρνη) τα έφτιαξε με εναν Έλληνα, επίσης δεύτερης γενιάς. Και οι δυο μανάδες είχανε πέσει σε μαύρη απελπισία, η μια γιατί ο γιός της θα παντρευτεί την Κινέζα σχιστομάτα, και η άλλη που θα παντρευτεί το κοριτσάκι της τον Έλληνα γουρλομάτη. Τα παιδιά παντρευτήκανε τελικά, και οι πεθερές βρήκανε κοινό τόπο στο να συγκρίνουνε συνταγές μαγειρικής – που και αυτές όσο και να σας φένεται περίεργο έχουνε πολλά κοινά.


Η Σανγκάη, μια πόλη με πληθυσμό υπερδιπλάσιο απο αυτόν της Ελλάδας, είναι πάντως μια υπέροχη ζωντανή πόλη, με ένα φανερό αποικιακό παρελθόν, ένα μάλλον άγαρμπο παρόν, και ένα πραγματικά πολλά υποσχόμενο μέλλον. Ίσως πρέπει να σκεφτώ καλύτερα την πρόταση του Ρέϋ και του Τζιν-Χουά να περάσω λίγους μήνες εκεί με εκπαιδευτική άδεια, μαζί με την οικογένεια.

Πέμπτη, 14 Μαΐου 2015

Αξιολογώντας της Αριστεία στην Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας - other-side.gr


Το 1996, όταν ήμουνα μεταδιδακτορικός ερευνητής, είχα έναν Κινέζο συνάδελφο – στην γυναίκα του οποίου χρωστάω την αγάπη μου για το Κινέζικο φαγητό και τις μάλλον περιορισμένες ικανότητες μου στην παρασκευή του. Μία απο τις πρώτες συζητήσεις μου με τον «Χάρη» άρχισε ως απορία: «Τάσος ... πριν απο δυόμιση χιλιάδες χρόνια μόνο η Κίνα και η Ελλάδα είχανε σοβαρό πολιτισμό ... τι σας συνέβηκε;». Για να μην βρεθώ στην δύσκολη θέση να του εξηγήσω τι μας συνέβηκε, και για να αποφύγω και την συζήτηση για το τι συνέβαινε αυτή την εποχή στην Κίνα, προτίμησα να εστιάσω στο άτοπο της βασικής παραδοχής για τις απαρχές του πολιτισμού. Θυμήθηκα ξανά την μάλλον αστεία ερώτηση του Χιν-Χουά («Χάρη») στο αεροπλάνο για την Σανγκάη, από όπου και σας γράφω.

Θα περάσω εδώ τρεις μέρες συντονίζοντας μια από τις εξωτερικές επιτροπές αξιολόγησης ενός Ερευνητικού Ινστιτούτου που έχει δημιουργηθεί γύρω από έναν από τους καλύτερους επιταχυντές σωματιδίων για την την παραγωγή ακτίνων Χ. Μια επένδυση «λίγων» δις, η οποία αποσκοπεί να βάλει την Κίνα ακόμα πιό γερά μέσα στην επιστημονική πρωτοπορία. Δεκαέξι επιστήμονες συνολικά: συντονιστές ο Πιέρο κι εγώ, δέκα μέλη απο τις ΗΠΑ, την Βρεττανία, την Ισπανία, τον Καναδά, και την προαιώνια εχθρό Ιαπωνία, και άλλοι τέσσερεις επιστήμονες απο την Κίνα (και οι τέσσερεις αυτοί έχουνε χρόνια στο εξωτερικό). Από τα μέλη εκτός Κίνας μόνο δύο είναι Κινέζοι στην καταγωγή. Προφανέστατα η αξιολόγηση θα λάβει χώρα στα Αγγλικά, όπως και σε κάθε χώρα που σέβεται τον εαυτό της στις θετικές επιστήμες, και συνειδητοποιεί ότι κλειδί για την επιτυχία είναι η διεθνής επικοινωνία και η εξωτερική ανεξάρτητη αξιολόγηση.

Η πρώτη και σημαντικότερη οδηγία που μας δώθηκε για το τι περιμένουν από εμάς είναι η εξής: «Σχολιάστε τους επιστημονικούς στόχους και την αναμενόμενη απόδοση των πειραμάτων: θέλουμε να γνωρίζουμε εάν είναι στο μεταίχμιο του επιστημονικού τους τομέα και εάν είναι σημαντικά εργαλεία για την διεθνή κοινότητα. Σας παρακαλούμε να προτείνετε τι μπορούμε να βελτιώσουμε για να κάνουμε στους αντίστοιχους τομείς τα καλύτερα πειράματα στον κόσμο».

Φαίνεται οι Κινέζοι μαρξιστές δεν έχουνε διαβάσει σύντροφο Μπαλτά – ή μπορεί και να τον έχουνε διαβάσει αλλά να αποφάσισαν ότι δεν τους ενοχλεί και πολύ το στίγμα της Αριστείας.


Τρίτη, 5 Μαΐου 2015

Ο Τρίτος Χιμπαντζής - other-side.gr



«Ο Τρίτος Χιμπαντζής» ήτανε το πρώτο βιβλίο του Jared Diamond και είναι η πρώτη του εξαιρετική απόπειρα εκλαΐκευσης της επιστήμης της εξέλιξης της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ο τίτλος προέρχεται απο την διαπίστωση ότι με βάση μελέτες συσχέτισης του γεννετικού υλικού – του χιλιοταλαιπωρημένου DNA – ο άνθρωπος (Ηomo sapiens) έχει πολύ περισσότερα κοινά με τους χιμπαντζήδες, από ότι οι χιμπαντζήδες με τους γορίλες ή τους ουρακοτάγκους. Είναι πιθανόν, ένα γεωλογικό γεγονός, να διαχώρισε πριν λίγα εκκατομύρια χρόνια τρεις ομάδες αρχαιο-χιμπαντζήδων, και έτσι σε βάθος χρόνου να διαχωρίστηκαν στα τρία σύγχρονα είδη. Ένας εξωγήϊνος ανθρωπολόγος, θα είχε πιθανόν κάνει της ταξινόμηση σε Pan troglodytes (χιμπαντζής), Pan paniscus (μπονόμπο) και Pan όχι-και-τόσο-sapiens, το τρίτο είδος χιμπαντζή, εμάς αυτοπροσώπως ... ας τον πούμε Pan indagator (χιμπαντζής ο ερευνητής) προς τιμήν αυτής της ακόρεστης μανίας μας να κατανοήσουμε τον κόσμο που μας περιβάλλει.

Τα θυμήθηκα όλα αυτά, μια και τείνω να πιστέψω ότι στην Ελλάδα έχουμε την τελευταία πενταετία μια ειδογέννεση, που έχει συμπιεσθεί από τον εξελικτικό στον πολιτικό χρόνο. Η κρίση διαχώρισε τους Έλληνες σε ομάδες που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Ως εξω-ελλαδικός πολιτικός (σχεδον εξωγήϊνος  δηλαδή για τα ελληνικά δεδομένα), θα επιχειρήσω μια ταξινόμηση. Με αισιοδοξία, θα επιμείνω στην συμβατική θεώρηση, και θα σας παρουσιάσω τα νέα είδη του Homo που μόνο sapiens δεν θα τα έλεγε κανείς,  όπως εξελίσσονται στο νότιο άκρο των Βαλκανίων.

Homo drachmalibidinem fabulosus (δραχμολάγνος ο ρομαντικός):  ειλικρινής, κυρίως μισθωτός και σπάνια ελύθερος επαγγελματίας, πιστεύει ότι πρέπει να πάμε στην δραχμή γιατί έτσι θα φτηνήνουνε οι ντομάτες και το ψωμί για τον λαό.

Homo drachmalibidinem saccularius (δραχμολάγνος ο κλεφταράκος): έχει τα λεφτά στο εξωτερικό, σε ευρώ, και στην καλύτερη περίπτωση σκέφτεται ότι με την δραχμή όλο θα κάνει καμμιά κομπίνα, καμμιά αρπαχτή, να βγάλει την καγιέν την επιούσια. Στην χειρότερη περίπτωση οι εν δυνάμη μαυραγορίτες.

Homo drachmalibidinem magnuficus (δραχμολάγνος ο υπερήφανος): βασικά δεν μπορεί να αποφασίσει αν είναι καλύτερο για αυτόν εάν θα έχουμε δραχμή ή Ευρώ, οπότε τα βάζει με τα ξένα σκοτεινά κέντρα αποφάσεων, τον Σόρος, την Μέρκελ, κτλ, και καθαρίζει. Για την Ελλάδα ρε γαμώτο.

Homo eurolibidinem rationalabilis (ευρωλάγνος ο λογικός): Θέλει το Ευρώ επειδή βασικά πιστεύει ότι τον βολεύει για τις δουλειές του, αλλά είναι συχνά σε αδυναμία εύρεσης και διατύπωσης οικονομικών αλλά και πολιτικών επιχειρημάτων, οπότε επικαλείται εμμονικά την κοινή λογική για τα πάντα. Παρόλο που αποδεδειγμένα πρόκειται για είδος της στεριάς, έχει εσφαλμένα την φήμη Ποταμίσιου είδους.

Homo eurolibidinem locuples (ευρωλάγνος ο ματσός): Βασικά έχει και ευρώ, και δολλάρια, και ρούβλια, και γεν, και βασικά δεν έχει κανένα απολύτως πρόβλημα, πέρα από κάτι παχάκια που φροντίζει με τον προσωπικό του γυμναστή και ένα δυό θεματάκια που τα κοιτάει με τον ψυχολόγο του. Είναι φανατικός του Ευρώ, κυρίως γιατί δεν αντέχει την μπαναλιτέ του συναλλάγματος εκτός αν είναι για Ελβετικά φράγκα, άσε που θα καθυστερήσει η κυκλοφoρία του iPhone 7 στην ημεδαπή άμα περάσουμε σε δραχμές.

Εάν δεν αναγνώρισες τον εαυτό σου αγαπητέ αναγνώστη ... πρόσεχε ... γιατί ενώ είναι πολύ πιθανόν να είσαι απλώς sapiens, σε λίγο θα σε πούνε και απόγονο του Onan.


ΥΓ. Δεν ξέχασα το ειδος Aureus matutinus (χρισαβγουλως) αλλά μέχρι να διερευνηθεί η αίτηση εκπροσώπων των Υλοβατιδών ότι προσβάλλεται έτσι η εξελικτική τους κληρονομιά, δεν κατατάσσεται στα ανθρωποειδή.