Κυριακή, 26 Ιουνίου 2016

Τι να σπουδάσω;


Το θέμα της Παιδείας, μαζί με αυτό της Έρευνας, είναι φυσιολογικά τα αγαπημένα μου. Οι απόψεις μου για αυτά δεν είναι ούτε επαναστατικές, αλλά ούτε και ενταγμένες σε αυτά που ατυχώς θεωρούνται δεδομένα στην Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών.

Έχω αποφασίσει ότι προτιμάω για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση ένα υβριδικό σύστημα, συνδυασμό τυχαιότητας και εξεταστικής επίδοσης, με σκοπό την αποκλιμάκωση της έντασης του εξεταστικού συστήματος (περισσότερα εδώ). Επίσης, θεωρώ την κινητικότητα ανάμεσα στα Τμήματα των Σχολών, αλλά και ανάμεσα στις Σχολές, απολύτως απαραίτητη, κυρίως γιατί είναι υπερβολικά άδικο να ζητάμε από  νέους 18 χρονών να κάνουν σχεδόν τελεσίδικες επιλογές ζωής (περισσότερα εδώ).

Καταλαβαίνετε λοιπόν, ότι η παράκληση ενός γνωστού μου να συζητήσω με αυτόν και την κόρη του για την επιλογή του τμήματος προτίμησης της στον χώρο των επιστημών ζωής, μου φάνηκε αφενός ειλικρινά τιμητική για την εμπιστοσύνη του, όσο και ενδιαφέρουσα, αλλά και … αγχωτική. Η εμπειρία της κουβέντας μας για μια ώρα, ήτανε  πιθανότατα πιο χρήσιμη σε εμένα από ότι στον φίλο και την κόρη του, αλλά αποφάσισα ότι αξίζει να “δημοσιοποιήσω” το τελικό μας συμπέρασμα.

Πριν φτάσω σε αυτό, φυσικά και θα σας πω μια προσωπική ιστορία. 

Είμαστε στην δεκαετία του ’80. Δέσμες, τέσσερα μαθήματα στις εξετάσεις, και η βαθμολογία του Λυκείου μετράει στα μόρια το 1987! Και μάλιστα γερά: 5% η Α’ Λυκείου, 8% η Β’, και 12% η Γ’. Μαζί με το γεγονός ότι η Γ’ Λυκείου είχε 12 μαθήματα, άριστα ήτανε το 20 και τα 2,000 μόρια, αυτό μας διευκολύνει και στα μαθηματικά: η διαφορά του 18 από το 19 σε ένα οποιοδήποτε μάθημα της Γ’ Λυκείου στον έλεγχο, είναι ένα μόριο! Παρά την ‘θεωρία συνομωσίας’ που επικρατεί, στο Κολέγιο Αθηνών οι βαθμοί δεν χαρίζονταν. Με ένα 16.7 μέσο όρο στην Α’ Λύκειου, 17.4 στην Β’ Λύκειου, μπαίνω στο “Ιατρικό” (Β’ δέσμη τότε) με ένα τεράστιο μειονέκτημα. Άριστος στην Φυσική και στην Χημεία, με πολύ καλά Νέα Ελληνικά ώστε να μην με ανησυχεί η Έκθεση, αποφασισμένος να μάθω “απέξω” το βιβλίο Βιολογίας (γιατί αυτό ήταν τότε το ζητούμενο). Χωρίς φροντιστήρια (μόνον ‘Εκθεση μετά τα Χριστούγεννα) και ένα χαλαρό ιδιαίτερο στην Χημεία (έμαθα πολλά για την Όπερα και λιγότερα για την Χημεία), μηδενίζω την έτσι και αλλιώς σχεδόν ανύπαρκτη κοινωνική μου ζωή, περιορίζω δραματικά τις ώρες προγραμματισμού του ZX Spectrum, κοιμάμαι καλά χωρίς ξενύχτια, και ξεδίνω με μια πορτοκαλί μπάλα. Αυτή η μπάλα είναι και η σωτηρία μου από το θέμα του άγχους: όταν την Παρασκευή γράφω Φυσική και έχει ημιτελικό στο Ευρωμπάσκετ το βράδυ, σκέφτομαι αν θα αντέξει ο Φάνης, όταν την Κυριακή δεν έχει υποκύψει από το άγχος ο Καμπούρης, δεν μασάω την Δευτέρα στην Χημεία. Απολογισμός 18 Φυσική, 17 Έκθεση, 19 Χημεία, 18.5 Βιολογία. Καθόλου άσχημα. 1812 μόρια.

Οι βάσεις ανακοινώθηκαν τον Αύγουστο, τις είδα στο teletext της Philips της Μαρίνας, στo Κάτω Χωριό. Η ονειρεμένη Ιατρική Κρήτης στα 1813 μόρια. Για ένα μόριο ρε πούστη μου, για ένα μόριο. Ένα 18 να ήτανε 19, το 12 των Αγγλικών 13! Για ένα μόριο. Η Βιολογία Αθηνών άνετη, μπήκα από τους πρώτους (3ος).

Και εδώ ξεκινάει το κωμικοτραγικό της ιστορίας. Το όνειρο του πατέρα μου ήτανε να μπω Οδοντιατρική! Καθότι βαριά άρρωστος, και η μικρή του αδερφή οδοντίατρος, το σκέφτεται απλά: ως οδοντίατρος έχω έτοιμη δουλειά! Την Ιατρική την δέχεται, αλλά το όνειρο του για εμένα είναι η Οδοντιατρική. Τα “μηχανογραφικά” (επιλογή τμημάτων) τότε συμπληρώνονταν πριν τις εξετάσεις. Το είχα συμπληρώσει μαζί με τον πατέρα μου: Ιατρική Αθηνών, Ιατρική Ηρακλείου, Οδοντιατρική Αθηνών, Βιολογία Αθηνών, Βιολογία Ηρακλείου. Ούτε είχα τολμήσει να του πω ότι με τίποτε δεν θα γινόμουνα οδοντίατρος. Απλά το επόμενο πρωί έσκισα το μηχανογραφικό, ζήτησα ένα άλλο, και το συμπλήρωσα χωρίς την Οδοντιατρική!

Όπως φυσικά καταλαβαίνετε, όταν βγήκαν οι βάσεις, ήτανε σαφές ότι έμπαινα στην Οδοντιατρική Αθηνών, εάν θυμάμαι καλά ήτανε λίγο πάνω ή λίγο κάτω από τα 1800 μόρια. Περιχαρής ο πατέρας μου, κέρασε τους φίλους, αύξησε το χαρτζιλίκι, και εγώ απλά δεν είπα κουβέντα, κερδίζοντας άλλες τρεις εβδομάδες διακοπών.


Πέρασαν οι τρεις εβδομάδες και βρεθήκαμε στην Αθήνα. Με το που έφτασε το καράβι, ανακοίνωσα ότι παίρνω το λεωφορείο και πάω να δω τους πίνακες εισαγωγής, και πέρασα δυο τρεις ώρες απόλυτου πανικού. Πως το λένε στον πατέρα μου; Όταν γύρισα σπίτι καθότανε στο τραπέζι της κουζίνας, η μάνα μου με το καλό της φουστάνι, πρέπει και να έκλαιγε πιο πριν, είχε προφανώς πάει με ταξί για να επιβεβαιώσει τον θρίαμβο. Δεν χρειάστηκε να μου το πουν, προφανώς είχαν δει ότι είχα εισαχθεί στο Βιολογικό.

Το καταφύγιο μου ήτανε οι φωνές. “Ε, τι στο διάολο, δεν θέλω να γίνω οδοντίατρος! Με τίποτε! Δεν το καταλαβαίνετε; Δεν με ενδιαφέρει!”. Ο πατέρας μου δοκίμασε να με κοιτάξει άγρια. Ξέσπασε όμως σε δυνατά γέλια. Μου έδωσε μια φιλική σφαλιάρα, και είπε ένα “Μπράβο αγόρι μου”. Μάλλον κάπου εκεί κατάλαβε ότι μπορούσε να φύγει σχετικά ήσυχος. Είχα μεγαλώσει αρκετά. Έφυγε, λίγους μήνες αργότερα. 

Εγώ από τότε πήρα πτυχίο, διδακτορικό, δεν μετάνιωσα. Κάποια στιγμή συγχώρησα και τον καθηγητή των Αγγλικών για το 12 και τον Γυμναστή για το 15. Για καλό ήτανε.

Πίσω στο 2016,  Skype.

“Τελικά κύριε Περράκη, με βάση αυτά που είπαμε για όλες αυτές τις Σχολές, και για τα μελλοντικά επαγγέλματα, και για τα μεταπτυχιακά, και όλα ήτανε πολύ χρήσιμες πληροφορίες, αλλά εσείς τελικά τι με συμβουλεύετε να σπουδάσω;”.


Χαμογέλασα για λίγο. Τι λένε τώρα; 

- “Αυτό που πραγματικά θέλεις. Κάτι που θα το κάνεις με κέφι και όρεξη, σε ένα χώρο που θα είσαι άνετα και θα νομίζεις ότι μαθαίνεις κάτι που πραγματικά σε ενδιαφέρει.”

Κάτι τέτοιο νομίζω είπα.

Την είδα να χαμογελάει την μελλοντική φοιτήτρια. 



Θα πάει καλά όπου και να πάνε οι βάσεις.

Σάββατο, 25 Ιουνίου 2016

Για την Ευρώπη ρε γαμώτο ...


Από την Ελλάδα έφυγα το 1992. 


Με ένα κόκκινο Ρενώ 5 βαρυφορτωμένο, για Αμβούργο. Φέρρυ από την Πάτρα για Ανκόνα, με το που ξεμπάρκαρα με σανιδωμένο το γκάζι για να πιάνω τα 130 στους απίστευτους για εμένα δρόμους, βγαίνοντας από την Ιταλία πλήρωσα διόδια και βενζίνη με κάτι δεκάδες χιλιάδες Λίρες (ποιος θα έβγαζε τότε σε έναν 22χρονο πιστωτική ...), με Φράγκα την "βινιέτα" στην Ελβετία, μετά με μάρκα στην Γερμανία, πεντέξι έλεγχοι στα σύνορα. Δεκαπέντε χρόνια και τρεις χώρες μετά, έκανα την αντίθετη διαδρομή, με ένα Ρόβερ 214 - αναπληρωτής καθηγητής πλέον, οικογενειάρχης, με χρυσή Μάστερκαρντ και Ευρώ στο πορτοφόλι: το σανίδωσα μόνο στην Κορίνθου-Αθηνών, 190-195, πέντε λωρίδες, οι οτοστράντες και οι ότομπαν μοιάζανε (και ήτανε) παλιές μπροστά της - και είχανε και παγίδες ταχύτητας. Απλά μου έκανε εντύπωση όταν μου ζήτησαν να εκτελωνίσω το Ρόβερ για να μείνει στην Αθήνα - μα δεν είμαστε Ενωμένη Ευρώπη; 

Είκοσι-τόσα χρόνια στην Ευρώπη, σπουδές, καριέρα, οικογένεια, παιδιά, χαρές πολλές, λύπες λίγες. 

Γνώρισα τον Μίκαελ απο την Ανατολική Γερμανία πρόσφυγα μέσα στην χώρα του που μας πήγαινε βόλτες στο Βερολίνο το '93, την Κατιούσα από την Κροατία που σπουδάζοντας έστελνε βοήθημα στους σχετικά νέους γονείς της και σπούδαζε τον αδερφό της, τον Ζμπύτσεκ που με έναν μισθό έτρεφε οικογένεια στην Γερμανία και βοήθαγε τον αδερφό του να ξεκινήσει μια δουλειά στην Πολωνία, την Ιβάνα που μου έλεγε ιστορίες από τα καταφύγια που τρέχανε με όλη την τάξη του σχολείου όταν ήτανε δέκα χρόνων στην Σερβία, την Γκάλυα που μου εξηγούσε πως έβαζε πείραμα και πήγαινε στην ουρά τρεις ώρες για βούτυρο στην Μόσχα και μετά γύρναγε να το τελειώσει, τον Βασιλι που η μάνα του γιατρός στην Σοφία ζει με 200 Ευρώ, τον Γκαρίμπ που μου λέει ιστορίες από το πως ήτανε να είσαι Αζέρος φοιτητής στην Μόσχα το '80, την Κάρλα που σπούδαζε με υποτροφία του κομουνιστικού κόμματος Πορτογαλίας στην Μόσχα την εποχή που έπεφτε το παραπέτασμα.

Με ρωτάγανε πως αισθάνομαι και εγώ ως μετανάστης.

Παιδιά τους έλεγα, εγώ δεν είμαι μετανάστης.

Είμαι Ευρωπαίος επιστήμονας που κάνει καριέρα στην χώρα του, την Ευρώπη.

Κοιτάω την ερευνητική μου ομάδα, στην Ολλανδία. Τέσσερεις Ολλανδοί, δύο Έλληνες, μια Γερμανίδα, μια Ελβετίδα, ένας Ισπανός, ένας Γιαπωνέζος, ένας Πακιστανός από το Κασμίρ, ένας Ρώσο-Ισραηλινός, μια Πολωνέζα. Οι μισοί με οικογένειες, άλλοι μόνοι, άλλοι με παιδιά, άλλοι χωρίς, οι περισσότεροι στρέϊτ, δυο-τρεις δεν βάζω και στοίχημα, οι περισσότεροι άθεοι ή αδιάφοροι, αλλά και ένας Μουσουλμάνος, ένας Καθολικός, και ένας Βουδιστής που το έχουνε ζεστά. Θα την είχα την ομάδα αυτή στην Ευρώπη, χωρίς την Ευρωπαϊκή Ένωση; Όχι. Εκτός φυσικά εάν έκανα έρευνα σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και δεν τους είχα για συνεργάτες αλλά για πειραματόζωα. Σκληρό, ε; Υπερβολικό σίγουρα. Αλλά για σκεφτείτε το και μου λέτε.

Έχω περάσει πάνω από την μισή μου ζωή στην Ευρώπη που “κατάφερε να αντιστρέψει κάθε έννοια και να απαξιώσει κάθε ιδανικό και αξία, με αποτέλεσμα να εγκλωβιστεί μέσα στην αδιέξοδη πολιτική της απομύζησης των ανθρώπων της και των πατρίδων τους με γνώμονα το συμφέρον των Αγορών”. Την Ευρώπη που “μετατράπηκε έτσι σε απόλυτα συντηρητική και κυβερνήθηκε από τους πλέον διεφθαρμένους και χυδαίους πολιτικούς, αντάξιους φυσικά των πολιτικών που ακολούθησαν”. Τάδε έφη κάποιος ημιμαθής εκκολαπτόμενος μικρονοϊκός γκεμπελίσκος, που δεν θα του δώσω κλικ.

Γιατί εγώ συνεχίζω να πιστεύω σε μια Ευρώπη Ενωμένη, στην Ευρώπη που δεν χρειάστηκα άδεια παραμονής όταν άρχισα τις δουλειές μου, στην Ευρώπη που βλέπω τους φοιτητές να μένουν σε μια πόλη με άλλη γλώσσα και άλλη κουλτούρα και βλέπω την γενιά της νέας πραγματικά Ενωμένης Ευρώπης,  στην Ευρώπη που ήμουνα πέντε χρόνια χωρίς διαβατήριο, στην Ευρώπη που είναι το προτιμώμενο καταφύγιο όλων των κατατρεγμένων του πλανήτη. Αυτή την Ευρώπη. Έστω και αν είναι η Ευρώπη των αστέγων, των ανέργων, των κακοπληρωμένων μισθωτών, των κλειστών συνόρων για πολλούς πρόσφυγες, της ελλειμματικής αλληλεγγύης προς πολλά μέλη. Να την κάνουμε καλύτερη. Ναι. Πραγματικά Ομοσπονδιακή Ευρώπη, με ευθυγράμμιση αμοιβών και κόστους ζωής, με κοινή οικονομική και αμυντική πολιτική. Αυτή είναι λύση. Όχι η λιγότερη Ευρώπη.


Σημ. Αυτό το κείμενο είχε βγει σε μια αρχική μορφή στο Ποτάμι πριν το Ελληνικό δημοψήφισμα. Το ξανάγραψα μετά το Αγγλικό δημοψήφισμα.

Κυριακή, 19 Ιουνίου 2016

Η Σία και η Τζο ...


Μα τι σχέση έχει η αναπληρωτής υπουργός της Ελλάδας για την Εκπαίδευση, και προηγουμένως αναπληρωτής υπουργός Ευρωπαϊκής Πολιτικής, με την πολιτική δολοφονία της βουλευτή των Εργατικών στην Βρεττανία Τζο Κοξ;

Ιδού τι μας είπε η κ. Αναγνωστοπούλου ως μέρος μίας συνέντευξης που μπορείτε να βρείτε αυτούσια στον σύνδεσμο που ακολουθεί.

"Ο δολοφόνος της [Τζο Κοξ] αντιπροσωπεύει τον εφιάλτη που η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιούργησε μέσα από τις πολιτικές της."

Στον ελληνικό Τύπο σήμερα το πρωί αναρωτιούνται πόσο μακριά είναι αυτή η ερμηνεία  από το: «Ο βιαστής αντιπροσωπεύει την αντίδραση στις γυναίκες που κυκλοφορούν με μίνι φούστες και μπικίνι». Πιο γενικά εάν θέλετε, πόσο απέχει αυτή η δήλωση από την εξίσωση του θύματος και του θύτη.

Ίσως αρκετά, ίσως ελάχιστα. Εάν δεχτούμε όμως ότι όσο να 'ναι δεν απέχουν και πολύ οι δύο δηλώσεις, θα πρέπει να αναρωτηθούμε, πόσο μακριά θα ήταν από αυτή την δήλωση: «Ο Χίτλερ και το Ολοκαύτωμα είναι το αποτέλεσμα του εφιάλτη που δημιούργησαν οι νικητές του Α 'Παγκοσμίου Πολέμου τροφοδοτώντας την ύφεση στην μεσοπολεμική Γερμανία». Περιμένετε - αυτό είναι σωστό, έτσι δεν είναι; Η άνοδος των εθνικοσοσιαλιστών στην εξουσία - μέσω της λαϊκής ψήφου και με μικρή γενικά κατάχρηση της δημοκρατικής διαδικασίας - ήταν σε μεγάλο βαθμό συνέπεια της ύφεσης που επιβλήθηκε από τις παράλογες πολεμικές αποζημιώσεις που απαιτήθηκαν από τους Γερμανούς. Δεν είναι αλήθεια; Ναι είναι. Αλλά δεν είναι το θέμα μας! Ή μήπως είναι;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αρκετά προβλήματα. Ίσως, πολλά. Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι θεμελιωδώς λανθασμένη.

Είναι ο φασισμός, ηλίθιε.

Οι πολιτικές της ΕΕ μπορεί να είναι λάθος, αλλά η ιδέα δεν είναι λάθος.

Μπορεί η ΕΕ να είναι καλή ή κακή για την  οικονομία, αλλά η ιδέα δεν είναι λάθος. Δύναμη στην Ένωση. Και, όχι, δεν είναι η ΕΕ που δημιούργησε τους πρόσφυγες ή την παγκόσμια ύφεση. Οι κυρίαρχες δημοκρατικές κυβερνήσεις μας, οι οποίες ειρήσθω εν παρόδω εκλέγονται ακριβώς όπως και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες με καθολική ψηφοφορία, θα είχαν κάνει ακριβώς το ίδιο. Στην πραγματικότητα, ορισμένες από αυτές τις κυβερνήσεις έχουν πολύ μεγαλύτερη ευθύνη σε σχέση με τους τυχόν γραφειοκράτες της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή τροφοδοτήθηκε από την πολιτική της Γαλλίας και της Βρετανίας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το μερίδιο της ευθύνης του για την ασυδοσία των παγκόσμιων αγορών, και η Γερμανία είναι η κυρίως υπεύθυνη για τις αυτιστικές πολιτικές για την καταπολέμησή της ύφεσης.

Η θλιβερή μικρονοϊκή φανατική κυρία που έχουμε στο υπουργείο Παιδείας, αδυνατεί να καταλάβει το βασικό: ότι η δολοφονία της Jo Cox αντιπροσωπεύει ακριβώς αυτό που δεν είναι η Ευρώπη.

Παρασκευή, 17 Ιουνίου 2016

Airbus ...


Η ιστορία έχει – εν περιλήψη - ως εξής:


Δύο αεροσκάφη Airbus A340-300 της πρώην Ολυμπιακής, πωλήθηκαν για 4,2 εκατομμύρια δολάρια από το ΤΑΙΠΕΔ. Αυτή ήταν η τρίτη απόπειρα πώλησης, ενώ η πρώτη είχε γίνει στα τέλη του 2011 αντί 40 εκατομμυρίων δολαρίων. Η τεχνική επιθεώρηση των δύο αεροπλάνων έδειξε βλάβες στους κινητήρες και τελικά η τιμή είχε κλείσει στα 9 εκατ. δολάρια ανά αεροσκάφος. Αλλά αυτή η σύμβαση κατατέθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο την απέρριψε τον Σεπτέμβριο του 2013.  Το κόστος συντήρησης και ελλιμενισμού των δύο αεροπλάνων στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» άγγιζε το 1 εκατομμύριο ευρώ ετησίως, με αποτέλεσμα την παράπλευρη απώλεια άλλων 4-5 εκατομμυρίων στο μεσοδιάστημα. Δεν τα λες και λίγα.

Σύσωμη σχεδόν η αντιπολίτευση,  χρησιμοποιεί αυτή την ιστορία ως δείγμα της ανικανότητας του (ανίκανου, πράγματι) ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ φταίει, επειδή φώναζε τότε εναντίον της συμφωνίας! Αυτοί σταμάτησαν την συμφωνία! Ορισμένοι, μεγαλόθυμα προσθέτουν ότι φταίει και το Ελεγκτικό Συνέδριο που ακύρωσε την συμφωνία.

Πάτε καλά ωρέ παιδιά; Ποιος ήτανε κυβέρνηση τότε; 

Από το 2009 μεχρι το τελος του 2011 στην κυβέρνηση ήτανε ο Γ.Α.Π. και έκλεισε την συμφωνία για 40 εκατομμύρια δολάρια. Πάμε παρακάτω.

Από το 2012 και μετά, κυβέρνηση ήτανε Παπαδήμος Πικραμένος –Σαμαροβενιζέλος. Σε αυτό το διάστημα, όλες αυτές οι κυβερνήσεις στάθηκαν ανίκανες να ολοκληρώσουν την αρχική συμφωνία, αλλά ακόμα και να παρουσιάσουν μια σωστή τροποποιημένη συμφωνία στο Ελεγκτικό Συνέδριο, με συνέπεια το Ελεγκτικό Συνέδριο να την απορρίψει.

Μήπως, λέω μήπως, πρέπει να σκεφτείτε την ανικανότητα αυτών των κυβερνήσεων του 2012-2013-2014; Μήπως αυτοί είναι οι κατεξοχήν υπεύθυνοι που δεν φτιάξανε μια συμφωνία που να μπορεί να περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και μετά επί δύο ακόμα χρόνια δεν κάνανε άλλη συμφωνία;

Μα, θα μου πείτε, φώναζε ο ΣΥΡΙΖΑ! Ε, και; Αντιπολίτευση ήτανε, καραγκιόζηδες λαϊκιστές ήτανε (και είναι) και φώναζαν. Περίεργο είναι; Η κυβέρνηση είναι για να κυβερνά, και η αντιπολίτευση για να φωνάζει. Αν δεν το έχετε εμπεδώσει αυτό, να κάτι που μπορείτε να μάθετε φίλτατοι απο την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. #Παραιτηθήτε εσείς, μεσοπρόθεσμο αυτοί.

Έχω αρχίσει και σκέφτομαι ότι καλύτερα άλλα τρία χρόνια Σύριζα, γιατί οι άλλοι που "ξέρανε από διαχείριση της εξουσίας", σε αντίθεση με τον Ερασιτεχνικό Θίασο Εφαρμοσμένου Σουρεαλισμού που είναι σήμερα στην κυβέρνηση, όχι μόνον ήτανε συγκρίσιμα άχρηστοι, παραμένουν συγκρίσιμα άχρηστοι και λαϊκιστές, αν και ξεπεράσανε το στάδιο της Aρχέγονης Προβιοτικής Σούπας (Ζάππεια) και βρίσκονται στο στάδιο της Καινοζωικής περιόδου, όπου πλησιάζει η εξαφάνιση της μεγαφάουνας. Αλλά αυτή είναι απλά η αισιόδοξη άποψη.