Σάββατο, 16 Σεπτεμβρίου 2017

Χρειαζόμαστε ιδιωτικά Πανεπιστήμια;


Το θέμα των ιδιωτικών Πανεπιστημίων ήρθε για μια ακόμα φορά στην επικαιρότητα, μέσα από δηλώσεις του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο διάλογος - ας τον πούμε διάλογο, μια και κυρίως πρόκειται για την διατύπωση δεδομένων θέσεων από τους "απέναντι" - εάν δεν είναι μια απλή διατύπωση "ναι ή όχι" περιστρέφεται γύρω από την αναγκαιότητα ή όχι αναθεώρησης του Συντάγματος.

Το ερώτημα του τίτλου μου όμως είναι διαφορετικό. Δεν θα ήθελα να ασχοληθώ με το θέμα εάν πρέπει να επιτρέπεται η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων, πριν εξετάσουμε το ερώτημα, εάν χρειαζόμαστε ιδιωτικά Πανεπιστήμια.

Ας ξεκινήσω λοιπόν, εξηγώντας τι εννοούμε ως Πανεπιστήμιο.


Πρώτον, το Πανεπιστήμιο είναι για να διδάσκει τις επιστήμες. Ο πρώτος ρόλος, η διδασκαλία, οφείλει να επικεντρώνεται στην διδασκαλία των βασικών της επιστήμης, χωρίς να υπάρχει στόχευση στην προετοιμασία του φοιτητή για κάποιο επάγγελμα. Το Πανεπιστήμιο δεν είναι επαγγελματική σχολή. Εξαιρέσεις, υπάρχουν, φυσικά. Η πρώτη το Πολυτεχνείο (και για αυτό το λέμε Πολυτεχνείο), όπου το αντικείμενο σπουδών, η επιστήμη, είναι άρρηκτα δεμένη με το επάγγελμα. Η δεύτερη οι Ιατρικές σχολές, όπου και εκεί υπάρχει άμεση συσχέτιση της επιστήμης με το επάγγελμα.

Δεύτερον, το Πανεπιστήμιο οφείλει να προάγει τις επιστήμες. Το βασικό εργαλείο εδώ είναι η έρευνα. Είτε η εφαρμοσμένη έρευνα, όπου μπορεί να υπάρξει συσχέτιση με την αγορά και προώθηση της επιχειρηματικότητας και της οικονομίας, είτε η βασική έρευνα, όπου επεκτείνονται οι βάσεις της επιστήμης και η ανθρώπινη γνώση.

Αυτά τα κριτήρια αποτυπώνονται και στα κριτήρια κατάταξης των Πανεπιστημίων στις διάφορες "λίστες" που διακινούνται από λιγότερο και περισσότερο έγκυρες πηγές.

Πέραν από τα Πανεπιστήμια μια σύγχρονη κοινωνία οφείλει να παρέχει Ανώτατη Εκπαίδευση που να προετοιμάζει επαγγελματίες σε απαιτητικά επαγγέλματα, που δεν είναι απαραίτητα άρτιοι επιστήμονες. Στην Ελλάδα, η διάκριση υφίσταται, ανάμεσα στα "Πανεπιστήμια" και στα "ΤΕΙ". Τα ΤΕΙ φυσικά υποσκάπτουν αυτοβούλως τον τόσο σημαντικό και διακριτό ρόλο τους, προσπαθώντας να γίνουν Πανεπιστήμια αντί να διακριθούν και να ανταγωνιστούν προβάλλοντας την τόσο σημαντική ιδιαιτερότητα τους, αλλά θα βγω εκτός θέματος.

Αποδεχόμενοι λοιπόν αυτή την διάκριση, χρειαζόμαστε ιδιωτικά Πανεπιστήμια;

Ας το δούμε λοιπόν πρώτα από την πλευρά του κράτους. Είναι πανθομολογούμενο, ότι τα τελευταία χρόνια, το νέο-μεταναστευτικό ρεύμα της κρίσης αποτελείται κυρίως από νέους επιστήμονες, που δεν βρήκαν εργασία στην Ελλάδα. Άρα, ως κράτος δεν χρειαζόμαστε περισσότερους επιστήμονες. Επομένως δεν χρειαζόμαστε και άλλα Πανεπιστήμια, είτε δημόσια είτε ιδιωτικά.

Ας το δούμε τώρα από την πλευρά των πολιτών. Υπάρχουν παιδιά (οι γονείς τους δεν με ενδιαφέρουν, ειλικρινά) που θέλουν να σπουδάσουν μια επιστήμη και αναγκάζονται να φύγουν από την Ελλάδα για να το κάνουν ή απλά δεν μπορούν να το κάνουν; Φοβάμαι πως ναι, και φοβάμαι πως πολλά από αυτά τα παιδιά έχουν μεγάλες δυνατότητες να γίνουν εξαίρετοι επιστήμονες, και απλά δεν τα κατάφεραν λόγω του απαράδεκτου σημερινού συστήματος εισαγωγής στα ΤΕΙ και στα Πανεπιστήμια ... αλλά ας μην βγω εκτός θέματος.

Υπάρχει και το επιχείρημα, ότι τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια που θα ιδρύσουμε θα προσελκύσουν αλλοδαπούς φοιτητές, τονώνοντας την οικονομία. Δεν το πιστεύω (ειδικά κοιτώντας τις στατιστικές εισροών ξένων φοιτητών στα Πανεπιστήμια π.χ. της Αγγλίας που μειώνονται σταθερά), αλλά το κρατώ ως επιχείρημα.

Και τα δύο όμως παραπάνω προβλήματα, λύνονται πολύ απλά: το πρώτο, αλλάζοντας το σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ και δίνοντας έμφαση στον επαγγελματικό προσανατολισμό ώστε οι μαθητές (και όχι οι γονείς τους) να κάνουν συνειδητές επιλογές, και το δεύτερο επιτρέποντας στα δημόσια Πανεπιστήμια να αναπτύξουν προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα για την προσέλκυση αλλοδαπών φοιτητών.

Προσωπικά λοιπόν, καταλήγω μάλλον αβίαστα στο συμπέρασμα, ότι δεν χρειαζόμαστε ιδιωτικά Πανεπιστήμια.

Είναι δυνατόν όμως, σε μια ελεύθερη οικονομία να απαγορεύουμε την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, ΤΕΙ, επαγγελματικών σχολών; Φυσικά και όχι.

Η ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων, ΤΕΙ, Σχολών πρέπει να επιτρέπεται. Αλλά, πρέπει να υπάρξουν και κανόνες και προαπαιτούμενα. Μερικά από αυτά;


  1. Η πραγματική αυτονόμηση των δημοσίων ΑΕΙ, ώστε να μπορούν να ανταγωνιστούν τα ιδιωτικά σε όλους τους τομείς με ίσους όρους.
  2. Η ενίσχυση της ΑΔΙΠ και η σαφής αξιολόγηση, πιστοποίηση και κατάταξη των διαφόρων ιδρυμάτων, δημόσιων και ιδιωτικών.
  3. Η ρητή απαγόρευση της συμμετοχής διδασκόντων στα δημόσια ΑΕΙ στα ιδιωτικά.
  4. Ο έλεγχος του φαινομένου του "δανεισμού" του ονόματος διάσημων και παραγωγικών ερευνητών σε ιδιωτικά ΑΕΙ, ώστε να φαίνεται ότι κάνουν έρευνα που δεν κάνουν και να καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις στις κατατάξεις.
  5. Η δημιουργία οικονομικών κανόνων χωρίς την κωμωδία των "αφιλοκερδών". Ας πάψουμε αφενός να "ποινικοποιούμε" το κέρδος, αλλά ας πάψουμε να είμαστε αφελείς. Σε ένα αφιλοκερδές ίδρυμα, εύκολα δίνεις έναν εξωπραγματικό μισθό σε μι εταιρία συμβούλων και τα εισπράττεις νόμιμα από αλλού. Ο ιδιωτικός τομέας βρίσκεται για να προάγει το κέρδος, και ας το δεχτούμε επιτέλους.
Ο κατάλογος αυτός είναι φυσικά ελλιπής. Πριν κλείσω θα σας αφήσω με κάποια στοιχεία και μια σκέψη.

Στην Ολλανδία η ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών Πανεπιστημίων είναι ελεύθερη, εδώ και δεκαετίες. Η Ολλανδία έχει 15 δημόσια Πανεπιστήμια: τα 13 βρίσκονται σχεδόν σε όλες τις λίστες στο τοπ-1000, και 5-6 από αυτά είναι συχνά στο τοπ-100. Η Ολλανδία έχει επίσης και 5 ιδιωτικά Πανεπιστήμια: 4 εκκλησιαστικά και ένα εξαιρετικό οικονομικό πανεπιστήμιο. Το πιο σημαντικό όμως για την Ολλανδική οικονομία είναι ότι η Ολλανδία έχει επίσης δεκάδες ΤΕΙ, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά που παρέχουν εξαιρετικό επίπεδο σπουδών και εκπαιδεύουν άρτιους επαγγελματίες σε σύνδεση με την αγορά, αλλά δεν κάνουν έρευνα, δεν δίνουν μεταπτυχιακά, και κατά συνέπεια  κανένα από αυτά δεν βρίσκεται σε καλή θέση σε καμία κατάταξη (διότι οι παγκόσμιες κατατάξεις τα θεωρούν ΑΕΙ, και δεν κάνουν τον διαχωρισμό ΤΕΙ και Πανεπιστημίων ...).

Για όλα αυτά, αποφάσισε η αγορά ... και στην Ελλάδα μπορούμε φυσικά να αφήσουμε την αγορά  να αποφασίσει ... με τις παράπλευρες απώλειες χρημάτων αφελών γονιών σπουδαστών, τα παράπλευρα κέρδη αετονύχηδων, και άλλα ... οπότε πριν κάνουμε το πείραμα,  σκεφτείτε το λοιπόν και εσείς: χρειαζόμαστε ιδιωτικά Πανεπιστήμια; 

Για να απαντήσετε θα σας συμβούλευα να σκεφτείτε όπως και στην επιστήμη όταν έχουμε μια νέα ανακάλυψη:

- Είναι σωστό;
- Είναι σημαντικό;
- Ποιος νοιάζεται;

Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

Διεπιστημονικότητα και Βιολογία - Huffington Post Greece


Πρόσφατα, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την πρόθεση του να κάνει αλλαγές στην διδασκαλία και εξέταση των μαθημάτων της Βιολογίας και την Χημείας, μελετώντας την συνδυασμένη διδασκαλία τους. Αυτό προκάλεσε μια φορτισμένη ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Βιεπιστημόνων που αναφέρει:

"Η συγκεκριμένη προτεινόμενη ενοποίηση των δύο Επιστημών έχει ως αποτέλεσμα :
• να εξασθενεί η θέση των Φυσικών Επιστημών στο σύνολο της, αντί να ενδυναμώνεται,
• οι δύο Επιστήμες, Βιολογία και Χημεία, να απαξιώνονται και γνωστικά να συρρικνωθούν [...]
• οι υποψήφιοι να εισέρχονται σε Πανεπιστημιακά Τμήματα απαιτητικά χωρίς τις αντίστοιχες προαπαιτούμενες γνώσεις, γεγονός που θα έχει επιπτώσεις και στο επίπεδο σπουδών τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση"

Η θέση μου δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο διαφορετική. Η προτεινόμενη ενοποίηση είναι και θεμιτή και επιθυμητή, εφόσον δεν θα μειωθούν οι συνολικές ώρες διδασκαλίας στο συνδυασμένο μάθημα.  Ο λόγος είναι ότι αυτή η πρόταση προάγει την αρχή της διεπιστημονικότητας που θα είναι όλο και περισσότερο απαραίτητη στον 21ο αιώνα, και είναι πολύ πιθανόν να οδηγήσει στην καλύτερη διδασκαλία και κατανόηση βασικών εννοιών και των δύο επιστημών.

Θα ήθελα πριν διαβάσετε τις σκέψεις μου για το θέμα, να μου επιτρέψετε να σας συστηθώ. Συγκεριμένα θέλω να σας εξηγήσω τι σπούδασα και ποιο είναι το επάγγελμα μου, όχι για να σας "εντυπωσιάσω" και να δώσω "βαρύτητα" στις απόψεις μου, αλλά γιατί ίσως έτσι καταλάβετε καλύτερα την οπτική μου για αυτό το θέμα.

Παρά την επιθυμία μου να σπουδάσω Ιατρική, οι Πανελλαδικές εξετάσεις με οδήγησαν να σπουδάσω Βιολογία - κάτι που μου στοίχησε μεγάλη απογοήτευση, αλλά θεωρώ εκ των υστέρων μια από τις ευτυχέστερες συμπτώσεις της ζωής μου. Τελειώνοντας το Πτυχίο μου, ο μέτριος βαθμός μου - ένα μετά βίας λίαν καλώς πολύ μακριά από το τόσο παρεξηγημένο Άριστα - με απέκλειε από οποιαδήποτε Ελληνική υποτροφία. Μέσα από μια σειρά συμπτώσεων, η διπλωματική εργασία μου,  που αφορούσε κυρίως την ανάπτυξη λογισμικού για την απεικόνιση βιομορίων (ανήκε δηλαδή στον τομέα δηλαδή της Πληροφορικής) αλλά και τον προσδιορισμό της τρισδιάστατης δομής υποψήφιων φαρμάκων (ανήκε δηλαδή και στον τομέα της Χημείας) μου επέτρεψε να εργαστώ για την διδακτορική μου διατριβή στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL). Το διδακτορικό μου το πήρα από το Τμήμα Χημείας στο Πανεπιστήμιο της (παλιάς) Υόρκης. Διευθύνω δύο επιστημονικές ομάδες, μια που ασχολείται με την ανάπτυξη λογισμικού για τον προσδιορισμό της δομής μακρομορίων, και μια που ασχολείται με την κατανόηση μηχανισμών μοριακής αναγνώρισης και ανάπτυξης φαρμάκων στον τομέα της έρευνας για τον καρκίνο. Έχω εκλεγεί στο παρελθόν σε θέση Βιοπληροφορικής σε Ιατρική Σχολή (δεν αποδέχθηκα τον διορισμό μου) και στο άμεσο μέλλον θα καταλάβω την έδρα της Δομής Βιομορίων στο τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης. Οι επιστημονικές μου εργασίες στο λογισμικό υπολογιστών και ανάπτυξη αλγορίθμων  συγκεντρώνουν πάνω από 5,000 ετεροαναφορές, ενώ άλλες 8,000 περίπου αναφορές είναι για εργασίες μου σε θέματα Βιοχημείας και Βιοφυσικής.  Οι εργασίες για τις οποίες όμως είμαι πραγματικά περήφανος, είναι αυτές που είναι στα διάσημα διεπιστημονικά περιοδικά: Nature, Science, PNAS,  eLife ... Και είμαι πραγματικά υπερήφανος γιατί είναι πραγματικά διεπιστημονικές.

Αρχίζετε ίσως να καταλαβαίνετε που κατευθύνω την συζήτηση: τα όρια μεταξύ των Φυσικών Επιστημών γίνονται όλο και λιγότερο διακριτά! Φυσική, Χημεία, Μαθηματικά, Βιολογία, όλα αλληλεπιδρούν δημιουργώντας νέους διεπιστημονικούς κλάδους: Βιοχημεία, Βιοφυσική, Αστροφυσική, Επιστήμες Υλικών, Φαρμακοχημεία, Φαρμακογενετική, και πολλοί άλλοι κλάδοι, προϋποθέτουν γνώσεις από διάφορα γνωστικά πεδία.

Χρειάζεται όμως να μιλάμε για διεπιστημονικότητα στους μαθητές του Γυμνασίου ή και του Λυκείου; Κατά την γνώμη μου, ναι.

Θα μου επιτρέψετε δύο παραδείγματα.

Στην Βιολογία διδάσκεται η "εικονική" δομή της διπλής έλικας του DNA. Μπορούμε να κατανοήσουμε όμως την δομή αυτή χωρίς να έχουμε διδαχθεί παράλληλα την φύση των δεσμών υδρογόνου στην Χημεία;

Στην Φυσική διδάσκουμε την έννοια της ταχύτητας και της επιτάχυνσης - στα Μαθηματικά διδάσκουμε την έννοια των παραγώγων. Μπορούμε ίσως να κατανοήσουμε καλύτερα και τις δύο έννοιες εξηγώντας ότι η πρώτη παράγωγος της θέσης ενός σώματος ως προς τον χρόνο είναι η ταχύτητα, και η δεύτερη παράγωγος η επιτάχυνση;

Καλωσορίζοντας τους φοιτητές του Διεπιστημονικού Προπτυχιακού προγράμματος  στις "Μοριακές Επιστήμες Ζώης" (Molecular Life Sciences) στο Ολλανδικό Ινστιτούτο για τον Καρκίνο.
Η διεπιστημονικότητα είναι τεράστιο ζητούμενο στον 21ο αιώνα και θα έπρεπε να καλλιεργείται από τις μικρότερες ηλικίες! Και όχι μόνο στα παραδείγματα που έφερα! Θα μου επιτρέψετε, πριν τελειώσω, να πάω πολύ πιο μακριά!

Η εμβάθυνση της αρχής της διεπιστημονικότητας θα μπορούσε να γίνει και σε άλλα γνωστικά αντικείμενα. Γιατί να μην έχουμε ένα μάθημα, ''έτσι, χωρίς πρόγραμμα"; Να διδάσκουμε στο θέμα "Ρώμη" ιστορία, λατινικά, τα θρησκευτικά κινήματα της εποχής; Με θέμα "Μακεδονία" να μιλάμε για τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου, την φιλοσοφία του Αριστοτέλη, την δομή της Περσικής Αυτοκρατορίας, τα Ελληνικά ως  lingua franca, αλλά και την σύγχρονη ιστορία με θέμα την περίφημη FYROM; Η μικρή μου κόρη, στο μάθημα με θέμα "Προσφυγιά" έμαθε για τον Ιησού (πρόσφυγας ήταν ωρέ αγριοχρίστιανοι!), την Παλαιά Διαθήκη (πρόσφυγες ήταν και οι Εβραίοι), την σημερινή κατάσταση στην Μέση Ανατολή (πρόσφυγες στην χώρα τους και οι Παλαιστίνιοι), την Ολλανδική Αποικιοκρατία (που δημιούργησε και προσφυγικά προβλήματα). Γιατί να μην διδάσκουμε την "Ελληνική Παράδοση" ως Ιστορία, Μουσική, Τέχνη, Γλώσσα; Γιατί να μην διδάσκουμε ως ενιαίο μάθημα την "Εξέλιξη" ως φαινόμενο Βιολογικό, Γλωσσολογικό, Μουσικό, Καλλιτεχνικό, Κοινωνικό και Πολιτικό;

Αυτό το σχολείο θα ήταν λιγότερο βαρετό για τον 15χρονο εαυτό μου. Για εσάς;








Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2017

Το Ποτάμι τον Αύγουστο: το επόμενο σταυροδρόμι


Η όλη παραφιλολογία με το Ποτάμι και την αρχηγία της ΔΗΣΥ αυτή την εβδομάδα, την οποία παρακολούθησα με διαφορά οκτώ ωρών από την Ελλάδα λόγω απουσίας μου στην Νέα Ορλεάνη των ΗΠΑ για ένα μικρό επιστημονικό συνέδριο,  είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Άλλοι ανησυχούσαν ειλικρινά, άλλοι με κακεντρέχεια. Ο χειρισμός από το Ποτάμι έδειξε (επιτέλους;) πολιτική ωριμότητα, σεβασμό στις διαδικασίες, και σωστό χειρισμό των μέσων. Άριστα, και για τον Σταύρο και κυρίως για όλα τα στελέχη.

Παρά τα πολλά που γράφηκαν δημόσια, πιστεύω ότι ο Σταύρος δεν θα πειραχτεί αν δημοσιοποιήσω την γρήγορη απάντηση του στο - ομολογουμένως - ανήσυχο μήνυμα μου: "Φίλε μου, δεν μπαίνουμε στη ΔΗΣΥ - μην κάνεις εσύ αυτό το λάθος. Διεκδικούμε την ηγεσία ενός χώρου, όχι της ΔΗΣΥ".

Πάμε παρακάτω λοιπόν. Το επόμενο βήμα. Ποιό είναι το μέλλον του Ποταμιού τώρα;
Έγραψα πριν λίγες ώρες σε μια διαδικτυακή συζήτηση σε έναν φίλο: "Επιτυχημένος πολιτικός είναι αυτός που μπορεί να μετασχηματίσει τις κυρίαρχες αντιλήψεις της εποχής του σε πολιτικό όραμα και πρόγραμμα. Μεγάλος πολιτικός είναι αυτός που επιλέγει τις σωστές αντιλήψεις ακόμα και αν ανήκουν σε μια μειοψηφία, και τις περνάει στην πλειοψηφία."

Το Ποτάμι λοιπόν, δεν θα έχει επιτυχημένους πολιτικούς. Εκφράζει αντιλήψεις μια σημερινής μειοψηφίας, και επιχειρεί να τις περάσει - εν πολλοίς αποτυχημένα για την ώρα- στην πλειοψηφία.

Μπορούν όμως κάποιες και κάποιοι μέσα από το Ποτάμι, και ο Σταύρος φυσικά, να αναδειχθούν όχι ως "επιτυχημένοι" αλλά ως "μεγάλοι" πολιτικοί;

Μπορεί το Ποτάμι, όχι ως άτομα αλλά ως ομάδα, να μεταμορφωθεί όχι σε "επιτυχημένη" αλλά σε "μεγάλη" πολιτική δύναμη;

Μπορεί τουλάχιστον το Ποτάμι να δώσει το έναυσμα για την δημιουργία μιας νέας όχι "επιτυχημένης" αλλά "μεγάλης" πολιτικής δύναμης, να συμβάλλει στην διαμόρφωση ενός πολιτικού οράματος για την Ελλάδα και την Ευρώπη;

Πριν το απαντήσετε, σκεφτείτε αν ίσως ο ΣΥΡΙΖΑ, ή η ΝΔ, ή η ΔΗΣΥ του σήμερα, ή το ΚΚΕ ίσως, μπορούν να αναδειχθούν σε πραγματικά μεγάλες πολιτικές δυνάμεις, δυνάμεις που θα ανατρέψουν την ενδημική μας μιζέρια, τις σχέσεις εξάρτησης ανάμεσα στις διάφορες κοσμικές και την εκκλησιαστική εξουσία, που δεν θα σκίσουν μνημόνια, δεν θα επανιδρύσουν το κράτος, δεν θα αναλωθούν σε βαρύγδουπες ανοησίες, δεν θα πρωταγωνιστήσουν σε νέα σκάνδαλα.

Ή μήπως το Ποτάμι οφείλει να είναι ο πυρήνας ενός νέου δυνατού πολιτικού κινήματος, της ομάδας που θα κάνει την δουλειά που είναι απαραίτητη για να διαμορφωθεί, να αναδειχθεί, και να υιοθετηθεί από μια μεγάλη πλειοψηφία, ένα νέο ρεαλιστικό πολιτικό όραμα που αρκετοί ονειρευόμαστε;

Πέμπτη, 24 Αυγούστου 2017

Τα fake news βλάπτουν σοβαρά την υγεία! - jaj.gr


Μια συζήτηση με την Κατερίνα Χρυσανθοπούλου


Ο «χώρος» των επιστημών υγείας έχει αρκετή παραπληροφόρηση. Μη επαγγελματίες, θεραπευτές κάθε είδους «ενημερώνουν» ελεύθερα. Πώς σχολιάζετε το φαινόμενο;
Η έννοια των fake news είναι ενδιαφέρουσα αν τη δεις στο πλαίσιο των επιστημών, και των επιστημών υγείας συγκεκριμένα, σε δυο διαφορετικά πλαίσια.
Το πρώτο πρόβλημα είναι οι πλαστές ειδήσεις μέσα στην επιστήμη. Το 2006, ο καθηγητής Ιωάννης Ιωαννίδης  είχε γράψει μια δημοσίευση, μια άποψη με στατιστικά στοιχεία για την ακρίβεια. Έλεγε ουσιαστικά ότι η περισσότερη δημοσιευμένη επιστήμη είναι λάθος. Αυτή ήταν μια εσκεμμένη – μάλλον – υπερβολή. Αλλά υπάρχει πράγματι πρόβλημα. Πολλά από αυτά που δημοσιεύονται σε επιστημονικά περιοδικά περιέχουν λάθη. Το ενδιαφέρον είναι ότι τελικά η επιστήμη αυτοδιορθώνεται. Δηλαδή σε ένα, δύο, πέντε χρόνια, όλα αυτά τα πράγματα αντιμετωπίζονται σκεπτικιστικά, και τελικά διορθώνονται σε ικανοποιητικό βαθμό.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο προσλαμβάνει την επιστήμη το ευρύ κοινό. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο θέμα. Εδώ έχουμε δύο μηχανισμούς. Ο κυρίως μηχανισμός είναι ότι κάποιοι βγαίνουν, είτε για λόγους πλουτισμού είτε για λόγους εμμονικής ανοησίας. Βέβαια δεν σημαίνει ότι οι ομοιοπαθητικοί όλοι ή οι αντι-εμβολιαστές έχουν κάποια συμφέροντα από πίσω. Πολλές φορές το κάνουν από απόλυτα ειλικρινή καλοπροαίρετη βλακεία. Υπάρχουν φυσικά και οι επιτήδειοι του χώρου, που είναι πάρα πολλοί οι οποίοι χτίζουν καριέρες και εταιρίες πάνω στην παραπληροφόρηση. Αυτά τα fake news δημιουργούν μύθους οι οποίοι διαδίδονται μέσω διαδικτύου και παίρνουν τρομακτικές διαστάσεις. Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι πολύ συχνά αυτοί που κάνουν αυτές τις διαδόσεις πατάνε πάνω σε επιστημονικά λάθη που τους βολεύουν προκειμένου να δώσουν μια επιστημονική υπόσταση στη θεωρία τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι με τους ομοιοπαθητικούς και τον Μοντανιέ. Ο Μοντανιέ είναι ουσιαστικά αυτός που συνέδεσε το AIDS με τον ρετροιό HIV. Αυτό ήταν μια απόλυτα σοβαρή δημοσίευση το 1983, ήταν απόλυτα σωστή, επιβεβαιώθηκε από τους πάντες, έγιναν και παράλληλες δημοσιεύσεις, ήταν κάτι εμφανέστατα σωστό. Το 2005-6 ο Μοντανιέ πήρε Νομπέλ μαζί με τους άλλους δύο. Ο άνθρωπος τότε ήταν γύρω στα 80, αλλά τα είχει “ψιλοχάσει”. Και πηγαίνει και βγάζει λοιπόν τότε σε ένα περιοδικό, ένα παγκοσμίως ανυπόλυπτο περιοδικό, με impact factor λίγο πάνω απο τη μονάδα, ότι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία του DNA διατηρούνται και σε μεγάλες αραιώσεις, κάποια πράγματα που κανένας δεν τα έχει επιβεβαιώσει και κανένας δεν πήρε στα σοβαρά. Αλλά οι ομοιοπαθητικοί, με το που είδαν ότι μιλάει ο Νομπελίστας, ηλεκτρομαγνητικά πεδία και DNA, είπαν ότι «να η απόδειξη ότι δουλεύει η ομοιοπαθητική»! Βέβαια, άμα το ψάξεις λίγο ο ίδιος ο Μοντανιέ ποτέ δεν συνέδεσε την ανακάλυψή του με την ομοιοπαθητική, δεν είπε ποτέ ότι «η ανακάλυψή μου αποδεικνύει τη λειτουργία της ομοιοπαθητικής». Για λόγους δημοσιότητας δεν το απέρριψε όταν ρωτήθηκε. Είπε ότι, εντάξει, η ομοιοπαθητική μπορεί και να δουλεύει, δεν ξέρω. Αλλά όποιον ομοιοπαθητικό και να ρωτήσεις θα σου πει ότι ο Μοντανιέ απέδειξε ότι δουλεύει!
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι υπάρχει σύνδεση των επιστημονικών λαθών που γίνονται με καλές ή με κακές προθέσεις, δημιουργώντας fake news για το ευρύ κοινό, το οποίο με τη σειρά του συμμετέχει στη διάδοση με καλές και με κακές προθέσεις».
– Τί γίνεται με τους χρήστες στο διαδίκτυο που προσπαθούν μόνοι τους να βρούν αν και από τί…πάσχουν;
«Ναι αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, θα έπρεπε να γίνεται αξιολόγηση της πληροφορίας. Αυτό το θέμα του λειτουργικού αλφαβητισμού, δηλαδή, να έχεις τις ικανότητες να αξιολογείς τις πληροφορίες του διαδικτύου σε αυτό το πλαίσιο είναι τεράστιο θέμα. Είναι ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με την σημερινή εκπαίδευση. Παλιά είχαμε την αυθεντία του βιβλίου. Πήγαινες στου Παπαναστασίου και έπαιρνες το τάδε βιβλίο που ήξερες ότι θα έλεγε για ένα συγκεκριμένο θέμα. Το βιβλίο για να βγει θα είχε περάσει από εκδότες που θα έβαζαν λεφτά, θα είχαν βάλει ανθρώπους να το κοιτάξουν και να το ελέγξουν. Και είχαμε μάθει στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο να σεβόμαστε το βιβλίο ή την εγκυκλοπαίδεια.Το πρόβλημα είναι ότι τώρα ο οποιοσδήποτε μπορεί να γράψει ό,τι του κατέβει στο κεφάλι. Και αν έχει και μια έφεση προς το design και έχει και λίγο καλή αισθητική το παρουσιάζει με ελκυστικό τρόπο» …
– Και έτσι γίνεται εύπεπτο και προσβάσιμο.
«Ναι, και αυτή είναι η τεράστια πρόκληση που υπάρχει στη σύγχρονη παιδεία, ουσιαστικά από την Α δημοτικού και μετά, την οποία δεν αντιμετωπίζουμε.
Δεν μένω στην Ελλάδα και δεν ξέρω τι γίνεται στα σχολεία, αλλά πιστεύω ότι ειδικά στη βασική εκπαίδευση το να μάθουμε στα παιδιά πώς πρέπει να γίνεται η αξιολόγηση της πληροφορίας που υπάρχει στο διαδίκτυο οφείλει να είναι το 1/3 του ωρολόγιου προγράμματος. Το βλέπω στο σχολείο του γιου μου και της κόρης μου που είναι επίσης στο δημοτικό. Τους δίνουν εργασίες, να γράψουν μισή σελίδα για ένα ζώο που τους αρέσει. Τι θα κάνουν; Θα κοιτάξουν στο διαδίκτυο, να βρουν τις πληροφορίες και να γράψουν και μια βιβλιογραφία, δηλαδή σε ποια sites τα βρήκαν. Πρέπει να διαβάσουν τουλάχιστον τρία διαφορετικά πράγματα στο διαδίκτυο. Αρχίζουν τα παιδιά από το δημοτικό να μαθαίνουν ότι αυτό που διαβάζουμε στο διαδίκτυο δεν σημαίνει ότι είναι αλήθεια επειδή κάποιος το έγραψε εκεί. Κοιτάμε και ένα δεύτερο, και ένα τρίτο πράγμα. Κι αυτό εξελίσσεται στην έκτη δημοτικού, όπου ο γιος μου π.χ επέλεξε να γράψει κάτι για τα φάρμακα. Καθένας μπορούσε να γράψει ό,τι θέλει αλλά τους σπρώχνουν οι δάσκαλοι να γράψουν κάτι πιο απαιτητικό. Οι δάσκαλοι ζήτησαν δέκα sites για βιβλιογραφία.
Επειδή είναι μικρές ηλικίες ακόμα, προσπαθούν να τους οδηγούν περισσότερο δείχνοντάς τους πηγές. Τους δείχνουν ποια sites είναι αξιόπιστα, ή ποια διαμόρφωση υποδεικνύει ότι είναι αξιόπιστα: για παράδειγμα αν βλέπεις ένα site που έχει πάρα πολλές φωτογραφίες οι οποίες είναι πάρα πολύ όμορφες ή μεγάλες αλλά χωρίς πολύ κείμενο, κάποιος σε δουλεύει».
Στην Ολλανδία υπάρχει κάποια οδηγία από το υπουργείο παιδείας ή στο επίσημο πρόγραμμα του σχολείου υπάρχει κομμάτι που αφορά την παιδεία στα μέσα, το medialiteracy; Η είναι στην πρωτοβουλία των δασκάλων οι οποίοι κάθε φορά, με τη δική τους γνώση, εντάσσουν τέτοια θέματα στο μάθημα; Υπάρχει εκπαίδευση των δασκάλων γι αυτά τα θέματα;
«Κοίταξε, στην Ολλανδία τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά από την Ελλάδα και η λειτουργία του Υπουργείου πολύ διαφορετική. Δεν υπάρχει ενιαίο πρόγραμμα σπουδών, δεν υπάρχουν βιβλία “του οργανισμού”, του Υπουργείου. Το υπουργείο καθορίζει κάποιες βασικές δεξιότητες που πρέπει να αποκτάς σε κάθε χρονιά. Υπάρχει ένα πρόγραμμα που αρχίζει από το νηπιαγωγείο, μάλιστα από το τέλος του προνηπίου, και δυο φορές κάθε χρόνο τα παιδιά γράφουν παν-ολλανδικές εξετάσεις. Γράφουν κάποια τεστάκια στο σχολείο, τα βαθμολογούν οι δάσκαλοι, πάνε σε μια κεντρική βάση δεδομένων και γίνεται μια σχετική αξιολόγηση. Δηλαδή τα παιδιά παίρνουν α, β, γ, και αναλογικά το α αντιστοιχεί στο top 20%, μετά στο 20-40% είναι το β, το γ είναι στο 40-60% και μετά το υπόλοιπο 40% είναι f, fail. Αλλά αυτά δεν είναι τεστ ύλης αλλά τεστ δεξιοτήτων. Και το βλέπεις ότι δεν υπάρχει ύλη και από τη μορφή των τεστ. Γιατί κανείς δεν τα ξέρει όλα, το αποτέλεσμα σημαίνει ότι αυτά έχεις αναπτύξει καλά και κάποια άλλα έχεις ακόμα να μάθεις. Δεν είναι όπως όταν δεν πάρεις 20, ας πούμε, κάτι έχεις κάνει λάθος. Θέλω να πω ότι τελικά είναι στην πρωτοβουλία των σχολείων. Και τα σχολεία δεν είναι μόνα τους. Σε πολλές περιπτώσεις είναι οργανωμένα 5-10 σχολεία μαζί, εκπαιδεύουν τους δασκάλους τακτικά και σε μηνιαία βάση γίνονται συνέδρια για να ενημερώνονται οι δάσκαλοι. Είναι αποκεντρωμένη η βασική εκπαίδευση».
Όταν μιλάμε για παιδεία στα μέσα, ούτως ή άλλως, υποτίθεται ότι ξεκινάμε από τις δεξιότητες, όχι το περιεχόμενο. Το περιεχόμενο κάπως θα το προσπελάσεις για να το διαβάσεις. Το θέμα είναι το πώς θα το κάνεις αυτό. Και με τι κριτήρια κάθε φορά…
Τον τελευταίο καιρό που είναι «στη μόδα» τα fake news, μεγάλοι οργανισμοί, όπως το Facebook για παράδειγμα, προσπαθούν να φτιάξουν μηχανισμούς για να περιορίσουν το φαινόμενο. Στον τομέα της επιστήμης, όπου ξεκίνησαν διάφορα κινήματα όπως το αντι-εμβολιαστικό, το ζήτημα απασχολεί την επιστημονική κοινότητα, υπάρχουν κάποιες κινήσεις ή πρωτοβουλίες ώστε να ελεγχθεί αυτή η κατάσταση ή να υπάρχει μια εκπαίδευση των χρηστών.
Είναι λίγο περίεργη η κατάσταση. Αν κάνεις αστυνόμευση στο διαδίκτυο αρχίζεις και απομακρύνεσαι πολύ από την αρχική του ιδέα. Οπότε, παρόλο που πρέπει να υπάρχουν κάποιες κατευθύνσεις, πρωτοβουλίες ελέγχου του φαινομένου, εγώ είμαι της άποψης ότι το διαδίκτυο πρέπει να παραμείνει ανοιχτό. Εξάλλου και το διαδίκτυο αλλάζει.Ας πούμε αν κάνω το ίδιο Google search με τα ίδια κριτήρια σε διαφορετικές χρονικές στιγμές θα βρω διαφορετικά πράγματα. Υπάρχει επικινδυνότητα αν βάλεις περιορισμούς. Κατά τη γνώμη μου θα πρέπει να υπάρχουν φορείς με κύρος. Στην Αγγλία π.χ δεν έχουν περιορίσει το υλικό που ανεβαίνει στο διαδίκτυο για την ομοιοπαθητική, αλλά αν ψάξεις για ομοιοπαθητική, το κράτος τα έχει καταφέρει ώστε πρώτο αποτέλεσμα να βγαίνει το statement του NHS, που λέει ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως απόδειξη ότι η ομοιοπαθητική δουλεύει για οποιαδήποτε ασθένεια. Και γράφει από κάτω ότι αυτό το λέει το εθνικό σύστημα υγείας και το υποστηρίζει ο βασιλικός σύμβουλος για τις επιστήμες, και η ακαδημία των επιστημών. Αν, ως χρήστης, έχεις κριτική ικανότητα θα το δεχτείς».
Είναι πολύ σημαντικό να μιλάμε για το τι διαβάζουμε στο διαδίκτυο αφού όλοι ενδιαφερόμαστε για το περιεχόμενο των επιστημών υγείας. Ολοι μπαίνουμε στο Googleόταν θέλουμε να μάθουμε κάτι που αφορά την υγεία μας… 
«Είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα της παραπληροφόρησης. Η όλη ιδέα της “μετα-αλήθειας”, αν θες, είναι ότι επιλέγεις να στοχεύεις στο συναίσθημα και όχι τη λογική. Γι αυτό δουλεύει. Οταν υπάρχει πρόβλημα υγείας είσαι συναισθηματικά ευάλωτος εξ ορισμού. Και γι αυτό δουλεύει “τόσο ωραία” στο χώρο της υγείας. Στην πολιτική είναι πιο εύκολο να είσαι ψύχραιμος και να τα ψάξεις λίγο τα πράγματα. Αλλά αρχίζεις και αμφιβάλλεις πολύ πιο εύκολα όταν πρόκειται για την υγεία σου».

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

Νομοθετώντας για την Ανώτατη Παιδεία - Ελεύθερο Πνεύμα


Το τεράστιο πρόβλημα του νέου νόμου για την Ανώτατη Παιδεία, είναι υπερβολικά απλό: αντί να λειτουργήσει συνθετικά, αποφεύγοντας τη χρονοβόρα ένταση που προκάλεσε στα Πανεπιστήμια ο περίφημος πλέον 4009, λειτουργεί ήδη οξύνοντας υπάρχουσες αντιθέσεις, σχεδόν εκδικητικά προς το «νόμο Διαμαντοπούλου». Θέτει δε τους πρώην πολιορκητές ως υπερασπιστές του Υπουργικού κάστρου, «επί των επάλξεων», πρετοιμάζοντας μία νέα ακαδημαϊκή σύρραξη ενάντια στον «όχλο αριστείας» [sic], η οποία μακροπρόθεσμα θα αποδειχθεί εν πολλοίς άνευ ουσίας. Για τη νέα αυτή πόλωση, το Υπουργείο φέρει μέγιστη ευθύνη. Ο Ακαδημαϊκός κόσμος είναι έτοιμος για συναινέσεις, και εάν ο Υπουργός αμφέβαλλε, θα μπορούσε απλά να δει το παράδειγμα της Έρευνας και το έργο του ομόσταβλου του κ. Φωτάκη, που τυγχάνει ευρύτατης αποδοχής και αναγνώρισης.

Η ουσιαστική κριτική, συνοψίζεται στην πρόταση του κ. Μητσοτάκη για αντίθεση στα άρθρα 3 (άσυλο), 15 (πρυτάνεις), και 32-34-36 (μεταπτυχιακά). Ο κ. Μητσοτάκης είναι φιλελεύθερος, ο κ. Γαβρόγλου σοσιαλιστής, και αν συμφωνούσαν σε αυτά, προσωπικά θα με ανησυχούσε. Ο νόμος ψηφίστηκε, και απλά θα χάσουμε 2-3 χρόνια ακόμα να τον αμφισβητούμε. Και περίπου τότε, όπως ο κ. Τσίπρας χρησιμοποιεί το νόμο για να δημιουργήσει έαν «αριστερό άλλοθι» της συγκυβέρνησης με την εθνικοπατριωτική θρησκόληπτη δεξιά, ο κ. Μητσοτάκης όταν εκλεγεί θα αλλάξει πάλι τον νόμο στην κατεύθυνση της δικής του πολιτικής.

Ο νόμος, σε κάποια σημεία θα μπορούσε να δεχτεί ηπιότερη κριτική, σε κάποια άλλα όμως φαίνεται να ρυθμίζει θέματα ουσίας με αποδεκτό τρόπο. Σε άλλα σημεία αστοχεί: χαρακηριστικότερο όλων η πολιτικάντικη επιλογή της εκλογής αντιπρυτάνεων με χωριστό ψηφοδέλτιο, που θα φέρει χάος και ακυβερνησία και θα ευνοήσει τον πολιτικό έλεγχο. Το σύστημα είναι φτιαγμένο ώστε να εκλέγεται πάντα ένας αντιπρύτανης από μια συσπειρωμένη κομματική μειοψηφία και να κωλυσιεργεί συστηματικά τα πάντα.

Για το άσυλο, πιστεύουν αλήθεια στο Υπουργείο Παιδείας, ότι τα πλημμελήματα είναι αποδεκτές δραστηριότητες για τον Πανεπιστημιακό χώρο; Ίσως π.χ. μια απλή επίθεση που δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη ή και κακουργήματα που δεν είναι ευθέως κατά της ζωής, όπως η διακίνηση και χρήση ναρκωτικών, να είναι και απαραίτητα συστατικά για την κατοχύρωση των δημοκρατικών αξιών;

Αλήθεια, ποιες είναι αυτές οι δημοκρατικές αξίες στις οποίες συνεχίζει να αναφέρεται το Άρθρο 3; Οι δημοκρατικές αξίες της ψευδεπίγραφης Αριστεράς του κ. Τσίπρα ή αυτές της Εθνολαϊκής Δεξιάς του κ. Καμένου;

Πέραν αυτών,  και παρότι ο νόμος σε αρκετά ακαδημαϊκά (αλλά όχι σε διοικητικά) θέματα είναι ανεκτός, αποτυγχάνει ολοκληρωτικά σε τρία κρίσιμα ακαδημαϊκά σημεία.

1.     Δεν κάνει καμία κίνηση για να ενισχύσει το αυτοδιοίκητο: αντίθετα, τμήματα και σχολές θα καταργούνται πλέον με Προεδρικό Διάταγμα (πολύ δημοκρατικό αυτό αγαπητοί δημοκράτες συνάδελφοι ...),  και τα πάντα (πέραν ίσως του χρώματος του χαρτιού υγείας) ρυθμίζονται ασφυκτικά. Η ρυθμίσεις αυτές είναι γενικόλογες, και δεν αφήνουν κανένα περιθώριο για την  ανάπτυξη εκπαιδευτικών στρατηγικών από κάθε ίδρυμα, και κυρίως δεν λαμβάνουν υπόψιν τις ιδιαιτερότητες ακαδημαϊκών κλάδων. Αποτέλεσμα να μην μπορεί π.χ. ένα τμήμα να επιλέξει την δημιουργία ενός ξενόγλωσσου προπτυχιακού σε ένα σχετικό θέμα, αλλά και να εξισώνονται οι απαιτήσεις για ένα μεταπτυχιακό στην διοίκηση επιχειρήσεων, στην βιοτεχνολογία, και στην κοινωνιολογία.
2.     Δεν διευκολύνει την κινητικότητα φοιτητών και καθηγητών, ανάμεσα σε Τμήματα, Σχολές, αλλά και Ιδρύματα. Ειδικά η αναχρονιστική συνέχιση της αδυναμίας αλλαγής ακαδημαϊκής στόχευσης με πρωτοβουλία του φοιτητή, παρατείνει ένα διαχρονικό όνειδος για τα Ελληνικά Πανεπιστήμια.
3.     Δεν υπάρχει μέριμνα για την προσέλκυση ή τουλάχιστον τον προσεταιρισμό του Ελληνικού επιστημονικού δυναμικού που βρίσκεται εκτός Ελλάδος. Το τέλος των «αντιδημοκρατικών» Συμβουλίων, αποκλείει τους λίγους αιθεροβάμονες που θυσίασαν προσωπικό χρόνο για να κατηγορηθούν σήμερα για συμμετοχή σε «μακαρθικά» όργανα διοίκησης, και δεν προσφέρει ούτε κίνητρα ούτε το νομικό πλαίσιο για συνεργασίες είτε διοικητικές, είτε εκπαιδευτικές, είτε ερευνητικές.

Και κάτι για την πολύπαθη Αριστεία. Η Αριστεία είναι εξαίρεση, η σημαντική και προφανής απόκλιση από τον μέσο όρο. Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια δεν είχαν και δεν θα έχουν (λόγω αυτού του νόμου) έλλειμα Αριστείας. Τα Ελληνικά Πανεπιστήμια αποτυγχάνουν τραγικά και διαχρονικά να έχουν αξιόλογο «μέσο επίπεδο». Και αυτό, χωρίς αυτονομία, χωρίς κινητικότητα, και χωρίς διασύνδεση με όλους τους «μετέχοντες της Ελληνικής Παιδείας» δεν θα το επιτύχουν ποτέ.

Θα κλείσω παραφράζοντας την τελευταία παράγραφο ενός αξιόλογου άρθρου απο έναν εξαίρετο και ειλικρινή Πανεπιστημιακό που ανήκει ιδεολογικά στον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ, του καθ. κ. Σ. Γεωργάτου: «Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η επόμενη ημέρα στο Πανεπιστήμιο θα είναι κάπως καλύτερη από τη σημερινή, ιδίως όταν τα νέα μέτρα αρχίσουν να δίνουν καρπούς. Όμως, να μη έχουμε αυταπάτες: Το μείζον πρόβλημα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος είναι η χρόνια υπό-χρηματοδότησή του. Και μέχρι να λυθεί αυτό το πρόβλημα θα πρέπει να είναι κανείς ιδιαίτερα επιφυλακτικός».



ΥΓ. Αντί να συζητάμε για την κατάργηση των παρελάσεων συζητάμε για την διαδικασία επιλογής σημαιοφόρου – εδώ σταματάει το μυαλό μου αλλά και το μυαλό των περισσότερων αυτοπροσδιοριζόμενων αριστερών φίλων και συναδέλφων.

Τετάρτη, 5 Ιουλίου 2017

«Ασύλου σύληση» - Huffington Post Greece


Προ λίγων εβδομάδων, μετά τις πρώτες αντιδράσεις για το νέο νόμο για την ανώτατη εκπαίδευση και την έρευνα, είχα διατυπώσει στο άρθρο μου στη HuffPost Greece την εξής θέση:
Με άλλα λόγια ο νέος νόμος επαναφέρει την έννοια «ακαδημαϊκό άσυλο», μια έννοια συνυφασμένη όπως είπαμε με την ιστορία του Πανεπιστημίου παγκοσμίως. Έχει και σημειολογικό ενδιαφέρον μάλιστα, ότι ο νέος νόμος αναφέρει και το «δικαίωμα στην εργασία», μια παράλειψη του παλαιού νόμου, και σαφώς «φιλελεύθερη στροφή». Στα θετικά του και ο σαφέστερος ορισμός της δυνατότητας και αυτεπάγγελτης παρέμβασης δημόσιας δύναμης.

Θεώρησα τότε και συνεχίζω να θεωρώ, ότι η έννοια του ασύλου είναι ένα ιστορικό κεκτημένο για το Πανεπιστήμιο, και έχει μια βαρύνουσα σημειολογία, διότι ήταν ιστορικά μια από τις βάσεις του διαχωρισμού της Επιστήμης από την Εκκλησία, και ένας εκ των θεμέλιων λίθων που επέτρεψαν στα Πανεπιστήμια «να προστατεύσουν την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, την απρόσκοπτη έρευνα, τις νέες ιδέες και τις τολμηρές νέες αξίες ζωής που οδήγησαν στην Αναγέννηση και στον Διαφωτισμό» (Κ. Γεωργουσόπουλος, «Ασύλου σύληση», 24 Γράμματα, από όπου αντιγράφηκε και ο τίτλος του παρόντος άρθρου).

To Υπουργείο Παιδείας φρόντισε να διαψεύσει τις οποιεσδήποτε προσδοκίες μου και την καλή μου διάθεση «να δω το ποτήρι μισογεμάτο». Το νέο κείμενο για το Άρθρο 3 έχει ως εξής :
Άρθρο 3
Ακαδημαϊκές Ελευθερίες
1. Στα Α.Ε.Ι. κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και στη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των δημοκρατικών αξιών, των ακαδημαϊκών ελευθεριών στην έρευνα και στη διδασκαλία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την προστασία του δικαιώματος στη γνώση και τη μάθηση και την εργασία έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
2. Επέμβαση δημόσιας δύναμης σε χώρους των Α.Ε.Ι. λαμβάνει χώρα σε περιπτώσεις πλημμελημάτων και κακουργημάτων και εγκλημάτων κατά της ζωής αυτεπαγγέλτως και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση μετά από απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου. Οι ως άνω περιορισμοί δεν ισχύουν για το Πυροσβεστικό Σώμα.

Με άλλα λόγια, διαγράφηκαν και προστέθηκαν φράσεις που ακυρώνουν ακριβώς αυτά που είχα θεωρήσει ως προσπάθεια σύγκλισης και πραγματικής διασφάλισης του ασύλου ιδεών. Ελπίζω να πρόκειται περί απλής σύμπτωσης και ο κ. Γαβρόγλου και το γραφείο του να μην παρακολουθούν με τόση προσήλωση την HuffPost Greece και τις προσπάθειες αρθρογραφίας μου και να αντέδρασαν αντανακλαστικά με άρνηση σε οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί - φευ - «φιλελεύθερη στροφή»... παρόλο που η προσοχή τους θα τιμούσε τη ματαιοδοξία μου, η πιθανότητα είναι τρομακτική.

Μήπως όμως η πραγματικότητα, ότι έκαναν ανεξάρτητα την διόρθωση, είναι ακόμα πιο τρομακτική;

Πιστεύουν στο Υπουργείο Παιδείας, ότι το δικαίωμα στην εργασία είναι λιγότερο σημαντικό από το δικαίωμα στην γνώση και τη μάθηση, ή πιστεύουν ότι η εργασία δεν είναι απαραίτητη για την κατάκτηση της γνώσης και απαραίτητο συστατικό της διαδικασίας της μάθησης;

Πιστεύουν στο Υπουργείο Παιδείας, ότι τα πλημμελήματα είναι αποδεκτές δραστηριότητες για τον Πανεπιστημιακό χώρο; Ίσως π.χ. μια απλή επίθεση που δεν προκαλεί μόνιμη βλάβη, οι παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας ή και κακουργήματα που δεν είναι ευθέως κατά της ζωής, όπως η διακίνηση και χρήση ναρκωτικών, να είναι και απαραίτητα συστατικά για την κατοχύρωση των δημοκρατικών αξιών; Αλήθεια, ποιες είναι αυτές οι δημοκρατικές αξίες στις οποίες συνεχίζει να αναφέρεται το Άρθρο 3; Οι δημοκρατικές αξίες της ψευδεπίγραφης Αριστεράς του κ. Τσίπρα ή αυτές της Εθνολαϊκής Δεξιάς του κ. Καμένου;



Θα μπορούσα να «ελπίζω» ότι η Κυβέρνηση έχοντας ξεπουλήσει για ελάχιστα αργύρια το υπόλοιπο του μανδύα αριστερής πολιτικής σε όλα τα υπόλοιπα μέτωπα, κρατάει στην Παιδεία το «αριστερό της προσωπείο»... αλλά και αυτό το προσωπείο το εκθέτει προς έγκριση στην Εκκλησία: κατά τραγική ειρωνεία η Εκκλησία είναι ο φορέας από τον οποίο το Πανεπιστήμιο των «κουτόφραγκων» ιστορικά αισθάνθηκε ότι οφείλει να προστατευθεί, και επέτυχε την δημιουργία του Πανεπιστημιακού Ασύλου. Αλήθεια, είναι ο δρόμος από το «κόψιμο» της Συννεφούλας μέχρι τυχόν απαιτήσεις του Ιερατείου για την διδασκαλία της Θεωρίας της Εξέλιξης (που στην ουσία ατύπως υφίστανται μια και η Εξέλιξη παρότι περιέχεται στα σχολικά βιβλία τίθεται συστηματικά εκτός ύλης) μακρύς;

Η Κυβέρνηση τέλος, την ίδια στιγμή που δήθεν προστατεύει την αυτονομία του Πανεπιστημίου «επαναφέροντας το άσυλο», εξευτελίζει την πραγματική αυτονομία και την αυτοδιοίκηση με παγκόσμιες πρωτοτυπίες: π.χ. την διαδικασία αντισφαίρισης σημαντικών κονδυλίων έρευνας μεταξύ διαφόρων λογαριασμών, αλλά και την εν δυνάμει ανάθεση της Πρυτανείας σε αναπληρωτές καθηγητές (οι οποίοι μπορεί και μέσα στην διάρκεια της θητείας τους να κριθούν για το ακαδημαϊκό, ερευνητικό, αλλά και το... διοικητικό τους έργο από τους ... υφισταμένους τους). Πεδίον δόξης λαμπρό για διάφορες μορφές συναλλαγής.

Χωρίς φυσικά ο νέος νόμος να κάνει οποιοδήποτε βήμα προς την πραγματική αυτονόμηση και αυτοδιοίκηση: π.χ. την εγκαθίδρυση της αυτονομίας καθορισμού των κριτηρίων και του αριθμού των εισακτέων προπτυχιακών φοιτητών και ουσιαστικότερη ανάληψη ευθύνης για τις τόσο απαραίτητες μετακινήσεις προπτυχιακών φοιτητών ανάμεσα σε γνωστικά παιδεία πέραν των «τετελεσμένων» της πραγματικά αδιάβλητης αλλά δήθεν αξιοκρατικής υπάρχουσας διαδικασίας εισαγωγής στα πολύπαθα Α.Ε.Ι.

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Άσυλο ιδεών - Huffington Post Greece


Η έννοια του πολιτισμού είναι σχεδόν συνυφασμένη με την καθ-ιέρωση χώρων αλλά και ιδεών, με την ανακήρυξη τους σε άσυλα. Η έννοια του ασύλου είναι ευρύτατη, αλλά στην σύγχρονη Ελλάδα, είναι σχεδόν συνυφασμένη – ατυχώς πιθανόν – με το Πανεπιστημιακό Άσυλο. Η παράδοση του Πανεπιστημιακού ασύλου με την σειρά της, είναι ταυτόσημη σχεδόν με την ίδια την έννοια του Πανεπιστημίου. Ο κ. Κ. Γεωργουσόπουλος σε ένα εξαιρετικό του άρθρο (24 Γράμματα) το εξηγεί πολύ καλύτερα από οποιαδήποτε απόπειρα θα μπορούσα να κάνω εγώ: “Όταν ιδρύθηκαν τα πρώτα πανεπιστήμια στην Ευρώπη και άρχισε η έρευνα να θεωρείται από το Βατικανό εχθρός της πίστης, τα πανεπιστήμια κήρυξαν τους χώρους τους άσυλα, ώστε να προστατεύσουν την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, την απρόσκοπτη έρευνα, τις νέες ιδέες και τις τολμηρές νέες αξίες ζωής που οδήγησαν στην Αναγέννηση και στον Διαφωτισμό και εν συνεχεία στην Αστική Επανάσταση στη Γαλλία.”

Η διαβούλευση  του νομοσχεδίου του Υπουργείου Παιδείας για την Ανώτατη Εκπαίδευση, μεταξύ πολλών σημείων δικαιολογημένης κριτικής (που ατυχώς στην πλειονότητα των περιπτώσεων ακόμα και όταν είναι σωστή εξαντλείται σε κενή ρητορική, απαξίωση του συνόλου της προσπάθειας και απουσία συγκεκριμένων βελτιωτικών προτάσεων) έχει αναδείξει και το θέμα της επαναφοράς του ασύλου. 

Ο χιλιο-ταλαιπωρημένος “νόμος Διαμαντοπούλου (4009/2011) διατύπωνε την έννοια του ασύλου έμμεσα χωρίς να το κατονομάζει, πιθανώς σε μία προσπάθεια να αποφύγει το φορτισμένο λεξιλογικά “άσυλο”, και να επιτύχει ευρεία συναίνεση της τότε Βουλής – πράγμα το οποίο πέτυχε, και μάλιστα με εντυπωσιακό τρόπο.

Άρθρο 3 Ακαδημαϊκή ελευθερία

1. Στα Α.Ε.Ι. κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και τη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
2. Σε αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των Α.Ε.Ι. εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία.


Ο νέος νόμος, "νόμος Γαβρόγλου" όπως έχω την υποψία ότι θα τον ονομάσουμε, προτείνει:

Άρθρο 3  Ακαδημαϊκές Ελευθερίες

1. Στα Α.Ε.Ι. κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και στη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των δημοκρατικών αξιών, των ακαδημαϊκών ελευθεριών στην έρευνα και στη διδασκαλία, την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, την προστασία του δικαιώματος στη γνώση, τη μάθηση και την εργασία, έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
2. Επέμβαση δημόσιας δύναμης σε χώρους των Α.Ε.Ι. λαμβάνει χώρα σε περιπτώσεις πλημμελημάτων και κακουργημάτων αυτεπαγγέλτως και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση μετά από απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου. Οι ως άνω περιορισμοί δεν ισχύουν για το Πυροσβεστικό Σώμα.

Με άλλα λόγια ο νέος νόμος επαναφέρει την έννοια "ακαδημαϊκό άσυλο", μια έννοια συνυφασμένη όπως είπαμε με την ιστορία του Πανεπιστημίου παγκοσμίως. Έχει και σημειολογικό ενδιαφέρον μάλιστα, ότι ο νέος νόμος αναφέρει και το "δικαίωμα στην εργασία", μια παράλειψη του παλαιού νόμου, και σαφώς "φιλελεύθερη στροφή". Στα θετικά του και ο σαφέστερος ορισμός της δυνατότητας και αυτεπάγγελτης παρέμβασης δημόσιας δύναμης. 

Η διατύπωση αυτή, εάν εφαρμοστεί, έχει την δυνατότητα να εξαφανίσει τα περιστατικά παραβατικής συμπεριφοράς στον Χώρο των ΑΕΙ. Η θέση του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ότι “επανέρχεται ένα καθεστώς βίας και ανομίας” είναι αβάσιμη και ένα απλό ρητορικό σχήμα εντυπωσιασμού που δεν συνάδει με το πνεύμα της πρότασης του Υπουργείου στο θέμα του ασύλου.

Το παράδοξο φυσικά είναι ότι η νέα πρόταση του Υπουργείου δεν συνάδει ούτε με την άποψη του (υπουργού!) κ. Γαβρόγλου περί της αναγκαιότητας περιφρούρησης του χώρου από ''ένα ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα" ούτε και με την απαξία του Πολιτικού Ασύλου που επέδειξε η Κυβέρνηση στο θέμα αιτούντων Τούρκων Πολιτών.

Κυριακή, 4 Ιουνίου 2017

Ένα πολιτικό ταξίδι τριών χρόνων …


Το πρώτο κομμάτι είναι ένας προσωπικός απολογισμός που αισθάνθηκα την ανάγκη να καταθέσω. Για πολιτικά συμπεράσματα ... στο τέλος! Η τελευταία παράγραφος διαβάζεται και μόνη της.

Όταν ο Σταύρος ανακοίνωσε την ίδρυση του Ποταμιού, γράφτηκα μέσα σε λίγα λεπτά μετά που διάβασα την είδηση στο Protagon. Πολιτική χωρίς πολιτικούς - να μια ιδέα. Το ίδιο βράδυ αποφάσισα να μην επικυρώσω την εγγραφή μου από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο - που να μπλέκω τώρα, για να δούμε ... Ψήφισα Ποτάμι στις Ευρωεκλογές, παρότι κάποια ονόματα στο ψηφοδέλτιο δεν μου άρεσαν, αλλά είχε και πολλούς εξαιρετικούς ανθρώπους.

Λίγες εβδομάδες μετά, τέλη Μαΐου του '14 στο συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας Φαρμακολογίας στην Αθήνα, συζητώντας με τον Αχιλλέα για τα επιστημονικά, τον ρώτησα πως πάει η κίνηση των “58”. “Μιλάω - μιλάμε - με τον Σταύρο: το Ποτάμι είναι αξιόλογη προσπάθεια Αναστάση μου! Θέλεις να μιλήσω στον Σταύρο για εσένα; Θες να ανακατευτείς;”

Eίχα εκλεγεί αναπληρωτής καθηγητής Βιοπληροφορικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών. Σκέφτηκα ότι βαρέθηκα να γκρινιάζω απλά σε φίλους και γνωστούς, και να ακούω γκρίνια, από την ίδια θέση που βλέπω και το Τσάμπιονς Ληγκ ... καθότι Παναθηναϊκός, από τον καναπέ.  Σκέφτηκα ότι οφείλω και στον εαυτό μου και την Ελλάδα να πω ορισμένα πράγματα, να αποκτήσω δημόσιο λόγο. Να ξαναγίνω πραγματικός πολίτης  της Ελλάδας πριν γίνω κάτοικος της Ελλάδας. “Γιατί όχι;”.

Παρακολούθησα διακριτικά - την προχειρότητα με την οργάνωση του Συνεδρίου, από κάμπινγκ στην Βόρεια Ελλάδα στο Λαύριο. Δεν βρέθηκα στο Λαύριο. 

Ο Σταύρος με πήρε για πρώτη φορά στο κινητό, στην διάρκεια ενός Συνεδρίου στη Βέρνη, τον Ιούλιο του '14. Στις 25, το απόγευμα. Μάλλον σε κάποιο αυτοκίνητο αυτός, σε ένα διάλειμμα του συνεδρίου εγώ. Άμεσος, ξεφορτωθήκαμε τον πληθυντικό, εύκολος συνομιλητής, μου ζήτησε να συμμετάσχω στην Επιτροπή Διαλόγου και να μιλήσω στην εκδήλωση στις 21 Σεπτεμβρίου. 19-21 ήταν το συνέδριο της Ελληνικής Κρυσταλλογραφικής Εταιρίας στο Ηράκλειο, είχα κανονίσει να πάω πριν από μήνες. Έφυγα από το συνέδριο νωρίς το πρωί στις 21, με κάπως βαρύ κεφάλι από τις καταχρήσεις της προηγούμενης, έφτασα στο "Κακογιάννης" την τελευταία στιγμή. Με περίμενε μια αγχωμένη Σοφία - πρώτη φορά που την έβλεπα μετά από αρκετά τηλεφωνήματα. Με έβαλε στην αίθουσα, μόλις είχε αρχίσει να μιλάει ο Κριμιζής. Είπε όσα είχα να πω και περισσότερα. Η δικιά μου ομιλία λίγο μετά, πέντε λεπτά εκτός κειμένου, ο Σταύρος στην πρώτη σειρά. Ο Σταύρος έβγαλε την τελευταία ομιλία - κάπως μακρόσυρτη. Αγχωμένος αλλά σαφής, είπε όλα αυτά που ήθελα να ακούσω. Με σαφείς αδυναμίες, αλλά για έναν άνθρωπο που μιλάει για πολιτική για πρώτη φορά, σχεδόν εντυπωσιακός. Μου άρεσε. Γύρισα σπίτι χαρούμενος, κανόνισα να βγω με φίλους το επόμενο βράδυ, να τους μιλήσω για την εμπειρία. Το μεσημέρι, χτύπησε πάλι το κινητό, η Σοφία. "Μπορώ να πάω το βράδυ με την παρέα του Σταύρου στο Αλάτσι;" "Που;" Η κακομοίρα η Σοφία πρέπει να σκεφτότανε ότι έμπλεξε με μεγάλο βλαχαδερό - οι φίλοι μου που τους πήρα να ακυρώσω το ραντεβού μαζί τους, όταν ρώτησα αν ξέρανε το Αλάτσι βάλανε τα γέλια - το ήξερε όλος ο κόσμος. Ήταν εκεί ο δικός μας “Πρύτανης”, ο Γιώργος ο Παυλάκης του οποίου θαύμαζα την επιστημονική πορεία για χρόνια (για την ιστορία του ως γιατρού μέσα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν ήξερα τίποτε, τα έμαθα αυτό το βράδυ, άφωνος) , ο Κωστής ο Καζαμιάκης που είχε πάρει την πρωτοβουλία της συνάντησης, άλλοι δύο φίλοι τους, και ο Σταύρος. Ήρθε λίγο καθυστερημένος. Μου άρεσε ότι άκουγε περισσότερο από ότι μίλαγε, έκανε καλές ερωτήσεις, δημοσιογράφος. Πιο αργά ο πολιτικός: αγχωμένος με την οργάνωση του κόμματος και κυρίως με τα οικονομικά, το κόμμα δεν τρέχει τζάμπα. Έφυγε πρώτος, κουρασμένος, εμείς μείναμε λίγο παραπάνω, συζητάγαμε με τον Πρύτανη για τους επιταχυντές σωματιδίων, με τον Παυλάκη δεν είπαμε κουβέντα για δουλειά αν και πιο κοντά επιστημονικά. Δεν ξέρω γιατί, δεν έτυχε. Χωρίσαμε λίγο πριν τα μεσάνυχτα. Έφυγα με βαρύ κεφάλι από τις τσικουδιές.

Για τις γιορτές του '15 ετοιμάζαμε μια εκδήλωση της Επιτροπής Διαλόγου με θέμα "Γιατί έφυγα", τους Έλληνες που είχαν φύγει για το εξωτερικό. Ήθελα να μιλήσω με θέμα "Γιατί θα γυρίσω". Γύρισα ένα σύντομο βίντεο με την Γιάννη τον Κασπίρη - μεγάλη μου αδυναμία από τότε και μετά, μας πρόγκιξε λίγους μήνες μετά και στήσαμε το αγαπημένο μου other-side.gr  μέχρι που μας έφυγε. Αχ, ρε Γιάννη. Μέσα στο προεκλογικό πυρετό, η εκδήλωση για τους Έλληνες του εξωτερικού ξεχάστηκε. Προκηρύχθηκαν οι εκλογές.

Η Σοφία στο τηλέφωνο, ήμουνα στο πατρικό μου στην Πεύκη, στην βεράντα: "Θα το συζήταγες να κατέβεις υποψήφιος"; Συνάντηση με τον Σταύρο, θυμάμαι ότι κουτσαίναμε και οι δύο. Εγώ είχα για κάμποσες μέρες πρόβλημα μετά από χρόνια στο γόνατο, ο Σταύρος είχε χτυπήσει στον αστράγαλο την προηγούμενη. "Κατέβα στο Λασίθι - μου έλεγες για το σπίτι σου στο Κάτω Χωριό". Εντάξει σκέφτηκα, στο Λασίθι στο κάτω-κάτω δεν μπορεί να γίνει καμιά στραβή και να εκλεγώ, οπότε γιατί όχι; Συμβουλές από επιφανές στέλεχος της ΝΔ στο πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν στο Ηράκλειο: "Να κατέβεις, να πάρεις ψήφους από τους Συριζαίους - να πας σε μνημόσυνα - έχει ψήφους. Κηδείες να μην πας, είναι δύσκολες, δεν έχεις εμπειρία". Δεν είχα ξαναμιλήσει ποτέ με νυν βουλευτή, έμεινα άφωνος. Ε, άμα κατάφερε και βγήκε αυτός,  τουλάχιστον ρεζίλι δεν θα γίνω. Γύρισα στο Άμστερνταμ για λίγες μέρες. Έκανα και την μαγνητική για το γόνατο - "άμεσα χειρουργείο". Το αγνόησα, κατέβηκα Ελλάδα για τις εκλογές.

Έφτασα πρώτα Αθήνα, βγήκα με παλιούς συμμαθητές για καφέ (Τάσος, Τάσος και Τάσος και ένας Κωστής για ξεκάρφωμα), μετά πήρα τον ηλεκτρικό για Πειραιά. Βρέθηκα διακριτικά στο κοινό στην εκδήλωση στον Πειραιά, με είδε πρώτη η Σοφία, με έβαλε στην πρώτη σειρά "είσαι υποψήφιος βρε τώρα, κάτσε μπροστά", ο Σταύρος με είδε στην μέση της κουβέντας και ήρθε αστειευόμενος και ακούμπαγε στον ώμο μου,  γυρίσαμε στην Σεβαστουπόλεως στριμωγμένοι σε κάτι βανάκια. Πρώτη γνωριμία με την Λίνα, μου έδωσε κάτι κιλά προεκλογικό υλικό για τα κατεβάσω στην Κρήτη. Και μπλουζάκια, ακόμα έχω δυο από αυτά. Τα Πάντα Ρήβερ.

Ηράκλειο - πήγα στo εκλογικό κέντρο νωρίς το πρωί. Γνωριμία με τον Μηνά, τον Άρη. Λίγο αργότερα με τον πάντα αγχωμένο και δραστήριο Κυριάκο - "έφερες υλικό; Να 'σαι καλά!". Η ρημάδα η προχειρότητα, δεν ξέραμε πότε έφταναν οι αφίσες, τι να κάνουμε με τα ψηφοδέλτια. Η "πολιτική χωρίς πολιτικούς" είχε μπει και αυτή στην άκρη. Στο Ηράκλειο έβγαινε έδρα, ένας-δύο καινούριοι - πατώσανε τελικά - οι άλλοι υποψήφιοι καιρό στην πολιτική, με αξιώματα παλιά, γνωριμία με μια ακόμα μεγάλη μου συμπάθεια, τον Σπύρο.

Έφυγα για Λασίθι. Πρώτη γνωριμία με τον Φάνη, για καφέ στην Ιεράπετρα. Επιφυλακτικοί και οι δύο. Ο "καθηγητής" με τον "εστιάτορα" - δίδυμο συνταγή για καταστροφή. Μετά από μια μέρα στο αμάξι είχαμε γίνει και μένουμε αγαπημένα φιλαράκια. Ήρθε το βαν με τις αφίσες για περιοδεία. Η Σοφία με την φωτογραφική, ο Θόδωρος στο τιμόνι, ο Στέλιος για πολιτική υποστήριξη. Οροπέδιο, ορεινά Σητείας, αξέχαστα πρωϊνά. Μετά από τρεις μέρες, το βράδυ στον Άγιο το γόνατο με είχε πεθάνει. "Σταμάτα Θόδωρε στην στροφή στο ξενοδοχείο, δεν μπορώ να περπατήσω από το πάρκινγκ". Σταμάτησε με τα αλάρμ, μας πήρανε φωτογραφία και μας ξεμπροστιάσανε για ασυνείδητους οδηγούς, ρόμπα γίναμε στο Twitter. Μας ξεφώνησε και ο Νίκο - πήρα το θάρρος και του εξήγησα. Μείναμε φίλοι διαδικτυακοί από τότε. Άλλες δυο μέρες πέρα-δώθε, ραδιόφωνα, πρώτη φορά στην τηλεόραση. "Δεν χρειαζόταν να του εξηγήσεις ότι τον θεωρείς μαλάκα τον παρουσιαστή ρε!" "Μα δεν τον είπα!" "Ε, δεν χρειάστηκε, έτσι όπως τον κοίταγες ...". Ομιλία του Σταύρου στο Ηράκλειο - δεν κατάφερε να έρθει στο Λασίθι. Γνωριμία με τον "γιατρό" τον Νίκο στην πλατεία. Πρώτη "εμπειρία" στην "Ελιά" του Φάνη - κοινωνική παροχή! Πίσω στην Ιεράπετρα το Σάββατο. Ηρεμία. Δουλειές στο σπίτι . Αυθόρμητη συμπαράσταση  από γνωστούς. Αγωνία.

Το Ποτάμι τέταρτο. Απογοήτευση. Ξυπνάω στην Αθήνα. Στο Λασίθι έχουμε πάρει 8%, πέμπτοι Πανελλαδικά, οι ψήφοι μοιρασμένοι, περνάω τον Φάνη για μια εκατοντάδα. Πικρή επιτυχία.

Πίσω στις δουλειές μου. Συριζανέλ. Δημοσίευση στο Science μετά από χρόνια. Διαπραγμάτευση Γιάνη. Περιορισμοί στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων. Δημοψήφισμα. Αρχίζω να γράφω πολιτικά άρθρα.

Εκλογές Σεπτεμβρίου. Πόλωση. Έλλειψη ενθουσιασμού. Στο βανάκι αυτή την φορά μόνος μου, βαρέθηκα από την πρώτη μέρα, δεν τράβαγε. Ραδιόφωνο κυρίως, στο Λασίθι δεν βγήκαμε στα καφενεία. Συναντήσεις με τους Δημάρχους, ήρθε ο Σπύρος για μια μονοήμερη περιοδεία στο Λασίθι, του είχα και μια έκπληξη, τον Νώντα που του έκανε ιδιαίτερα όταν έδινε εξετάσεις για το Πολυτεχνείο, κουτσομούρες στου Ναπολέων. Ομιλία στο Ηράκλειο, με τον Αχιλλέα και τον Γιάννη Παπανικολάου. Πάλι στην τηλεόραση (πιο πολιτισμένη κουβέντα αυτή την φορά), βόλτες στο Ηράκλειο, ποτάκια στην Γκουέρνικα, Σάββατο μεσημέρι στον Ονήσιμο στα Πεζά, μας τρολάρουν με φυλλάδια του Σύριζα. Για να λέμε την αλήθεια το χρονικό μιας προαναγγελθείσας αποτυχίας. Πτώση παντού. Ο Σταύρος αμφισβητείται αλλά μένει.

Κοινότητες εξωτερικού, γνωριμία με την Μαρία που τις "τρέχει". Συνάντηση με την Μαρία και την Σοφία - "Πάχυνες!". Δεύτερο Συνέδριο. Εκλέγομαι στην ΜΕΣΥΑ. Φεύγουν αρκετοί αξιόλογοι φίλοι από το Ποτάμι. Επιθέσεις, μιζέρια. Από τους βουλευτές φεύγει ο Θεοχάρης, αργότερα ο Φωτήλας, ο Μπαρζώκας, ο Αχμέτ. Ωραία. Μένουμε εμείς που είμαστε Ποτάμι.

Περνάει ένας χρόνος, χωρίς να γίνουν πολλά. Αποφασίσαμε να κάτσουμε στην Ολλανδία. Ελλάδα τέλος για μια δεκαετία ακόμα. Τουλάχιστον. Αρχές '17. Συνάντηση με τον Σταύρο. Χαλαρός, η κουβέντα πιο άνετη, με ρωτάει για την δουλειά μου. Του λέω για την δημοσίευση που μας είχαν μόλις δεχθεί στο Nature. Όταν βγήκε της έδωσε δημοσιότητα - δεν έχω ξαναπάρει τόσα "like" - η Ελλάδα που διψάει για επιτυχίες. Δείπνο με την πάλε ποτέ Επιτροπή Εκπαίδευσης - πρωτοβουλία της πάντα δραστήριας και άλλης μεγάλης συμπάθειας, της Δάφνης, κουβέντα με τον Γιώργο: μαζί με τον Σπύρο μοναδικές παρουσίες στην Βουλή που μας κάνουν περήφανους.

Προχωράμε. Αλλά όλον αυτό τον καιρό οι κάποτε δραστήριοι τομείς Πολιτικής φαίνεται να έχουν χάσει τον ρόλο τους, την σπιρτάδα τους. Κολλημένοι στο 1.5% στις δημοσκοπήσεις.

Γενέθλια για τα τρία χρόνια Ποτάμι. Θέμα: μετά-αλήθειες. Τα σποτάκια μάλλον λάθος - για να είμαι ειλικρινής τα βρήκα τραγικά. Δεν κατέβηκα, δεν γινόταν. Η Μαρία μου ζήτησε να πω κάτι για τις μετα-αλήθειες στην Υγεία, έστειλα βίντεο, όπως και άλλοι, άκουσα και τις ομιλίες. Πολλά θετικά σχόλια. Ανακοινώθηκε το Π2.

Πρώτη εκδήλωση για το Π2 σε λίγες μέρες. Για να δούμε. Μια νέα αρχή;
Το Ποτάμι έχει μια μεγάλη ευκαιρία.  Και έχει περίπου έναν χρόνο για να την αδράξει.

Θέλει σκληρή δουλειά από τους Τομείς Πολιτικής για ένα Μανιφέστο, σωστό τεχνικά και δυνατό πολιτικά, τολμηρό κοινωνικά αλλά ρεαλιστικά κοστολογημένο.

Οι πολιτικές ανατροπές γίνονται με σαφές κοινωνικό στίγμα, σκληρή δουλειά, και πολιτικό όραμα. Όχι με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και προχειρότητες.

Ο πολιτικός χρόνος πλέον θα μας δοθεί, μέσα από το αφήγημα της δήθεν επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ και την μη αναστρέψιμη εκλογική στασιμότητα της ΝΔ.

Αλλά αγαπημένε μου πολύτιμε φίλε Σταύρο, αυτή η ευκαιρία μας είναι η τελευταία.